1.    ایتالیا

قانون حفاظت از ميراث فرهنگي و طبيعي مصوب 22 ژانويه 2004 ايتاليا، ميراث فرهنگي را متشكل از اموال فرهنگي و آثار طبيعي دانسته است.[1]

بند 2 ماده 2 اين قانون مقرر داشته است كه اموال فرهنگي به اشياي منقول و غيرمنقول اطلاق مي‌‌گردد كه مطابق مواد 10 و 11 داراي ارزش هنري، تاريخي، باستان‌شناختي يا انسان‌شناختي بوده يا به موجب ساير قوانين و مقررات نشانگر ارزش‌هاي تمدن ايتاليا باشد. ماده 10 نيز مبادرت به تعريف اموال فرهنگي و بيان مصاديق آن نموده است.

براساس اين ماده:

  1. اموال فرهنگي به اشياء منقول و غيرمنقول متعلق به دولت و ساير نهادهاي حكومتي، مؤسسات عمومي و انجمن‌هاي غيرانتفاعي خصوصي كه داراي ارزش هنري تاريخي، باستان‌شناختي مي‌باشد اطلاق مي‌شود.
  2. اموال فرهنگي همچنين شامل موارد ذيل مي‌شود:

الف) مجموعه‌هاي موزه‌ها، نگارخانه‌هاي عكس، گالري‌هاي هنري و نمايشگاههاي متعلق به دولت و ساير نهادهاي حكومتي؛

ب) بايگاني‌ها و اسناد منفرد دولتي؛

ج) مجموعه‌های كتب كتابخانه‌هاي دولتي.

  1. اموال فرهنگي مشروط به صدور اعلاميه مقرر در ماده 12 موارد ذيل را نيز در برخواهد گرفت:

الف) اشياي منقول و غيرمنقول متلعق به اشخاصي غير از نهادهاي مذكور در بند 1 كه داراي ارزش هنري، تاريخي، باستان‌شناسي و ديرين‌شناسي فوق‌العاده‌اي باشد؛

ب) بايگاني‌ها و اسناد منفرد متعلق به اشخاص خصوصي كه داراي ارزش تاريخي بسيار با اهميت باشد؛

ج) مجموعه‌هاي كتب متعلق به اشخاص خصوصي كه ارزش فرهنگي استثنايي داشته باشد؛

د) اشياي منقول و غيرمنقول به هر كس كه تعلق داشته باشد كه بدليل اشاره آن به تاريخ سياسي يا نظامي، تاريخ ادبيات، هنر، فرهنگ عمومي يا شهادت به ماهيت و تاريخ مجموعه‌هاي عمومي يا مؤسسات مذهبي داراي ارزش فوق‌العاده يا اهميت مي‌باشد؛

هـ) مجموعه يا دسته‌اي از اشياء كه به دليل ويژگي‌هاي سنتي و خاص محيطي نمونه متمايزي از جنبه هنري و تاريخ مصوب مي‌شوند.

  1. اشياي مورد اشاره در بندهاي 1 و 3 (الف) شامل:

الف) اشيايي كه به تمدن‌هاي اوليه مربوط است؛

ب) اشياي داراي ارزش سكه‌شناختي؛

ج) نسخه‌هاي خطي، دست‌نوشت‌ها، كاغذها و كتب؛

د) نقشه‌هاي جغرافيايي و قطعات موسيقي نادر و گران‌بها؛

هـ) عكس‌ها با نگاتيو و قالب‌هاي آن، فيلم‌هاي ضبط شده و به طور كلي تجهيزات صوتي و تصويري با ارزش؛

و) ويلاها، پارك‌ها و باغ‌هاي داراي ارزش هنري و تاريخي؛

ز) ميادين عمومي، خيابان‌ها، جاده‌ها و ديگر فضاهاي بيروني شهري داراي جنبه‌هاي هنري و تاريخي؛

ح) محوطه‌هاي معدني كه گوياي جنبه‌هاي تاريخي و انسان‌شناختي مي‌باشد؛

ت) كشتي‌ها و شناورهاي با ارزش هنري، تاريخي و انسان‌شناختي؛

ي) انواع معماري روستايي داراي ارزش تاريخي و انسان‌شناختي كه شاهدي بر اقتصاد سنتي روستايي است.

  1. بدون خدشه به مقررات مواد 64 و 178به اشياي مورد اشاره در بندهاي 1 و الف و هـ بند 3 كه كار هنرمندان در قيد حيات مي‌باشند يا بيش از 50 سال از ايجاد آنها نمي‌گذرد اموال فرهنگي اطلاق نمي‌شود».

همچنين ماده 11 اين قانون مواردي همچون اماكن عمومي، استوديوي هنرمندان،‌ آثار معاصر معماري داراي ارزش‌هاي هنري، وسائط نقليه كه بيش از 75 سال قدمت دارند و آثار نقاشي، مجسمه‌سازي و ديگر آثار هنري خلق شده توسط نويسندگان در قيد حيات كه كمتر از 50 سال قدمت دارند را در صورت وجود شرايط لازم در قوانين مربوطه اموال فرهنگی قلمداد كرده است.

ماده فوق‌الذكر اشعار داشته است: «بدون خدشه به اعمال مقررات ماده 10 اشياء ذيل نيز در صورت وجود شرايط لازم مقرر در قوانين مربوطه اموال فرهنگي محسوب مي‌شوند: الف- ديوارنگاري‌ها، سپرهاي نشان‌دار، ديوار نوشته‌ها، پلاك‌ها، كتيبه‌ها، پرستش‌گاهها و ديگر تزئينات ساختماني، در معرض ديد عموم گذاشته شوند يا خير، مذكور در بند 1 ماده 50؛ ب- استوديوهاي هنرمندان مذكور ماده 51؛ ج- موزه‌هاي عمومي مذكور در ماده 52؛ د- نقاشي‌ها، مجسمه‌ها، هنرهاي گرافيك و هرگونه هنري كه خالق آنها زنده بوده و قدمت آنها كمتر از 50 سال است، مذكور در مواد 64 و 65؛ هـ- كارهاي معماري معاصر داراي ارزش هنري خاص مذكور در ماده 37؛ و- عكس‌ها به همراه نگاتيوها و قالب‌هاي آنها، نمونه‌هاي كارهاي سينمايي، مواد سمعي و بصري يا سكانس‌هايي از تصاوير در حال حركت، مستندهاي وقايع،‌ شفاهي مذكور در ماده 65 به هر شكلي كه توليد شده‌اند و قدمت آنها بالاي 25 سال است؛ ز- وسائل حمل و نقل مذكور در ماده 65 و بند 2 ماده 67 كه قدمت آنها بيش از 75 سال است. ح- اموال و ابزارهاي داراي ارزش تاريخ علم و فن‌آوري مذكور در ماده 65 كه قدمت آن بيش از 50 سال است؛ ت- بقاياي تعيين‌شده به موجب قوانين لازم‌الاجرا راجع به حمايت از ميراث تاريخي جنگ جهاني اول مندرج در بند 2 ماده 50».

2.    ترکیه

براساس قانون شماره 5226 راجع به حفاظت از اموال فرهنگي و طبيعي مصوب 2004، اموال فرهنگي به اموال فرهنگي و علمي اصيل منقول يا غيرمنقول موجود در سطح يا زيرزمين و زيرآب كه متعلق به دوران تاريخي يا ماقبل تاريخ بوده و با علم، فرهنگ، مذهب، هنرهاي زيبا يا زندگي اجتماعي مرتبط مي‌باشد اطلاق مي‌گردد.[2]

با توجه به اين تعريف بخش دوم قانون مذكور به اموال فرهنگي غيرمنقول و بخش سوم به اموال فرهنگي منقول تقسيم شده است.

ماده 6 اين قانون ضابطه فرهنگي محسوب شدن آثار و اموال غيرمنقول را ساخته‌شدن آنها تا پايان قرن نوزدهم ميلادي اعلام نموده است. البته بر اين ضابطه كلي استثنائاتي وارد شده است.

مطابق اين ماده اموال فرهنگي و طبيعي غيرمنقول كه بايستي حفاظت شوند به شرح ذيل است:

الف) اموال غيرمنقول كه تا پايان قرن نوزدهم ساخته شده است؛

ب) اموال غيرمنقول ساخته شده پس از تاريخ فوق كه وزارت فرهنگ و گردشگري به دليل اهميت و ويژگي‌هاي آن ارزشمند مي‌داند؛

ج) اموال فرهنگي غيرمنقول موجود در محوطه‌هاي حفاظت‌شده؛

د) بدون توجه به تاريخ اشاره شده، ساختمان‌ها يا محوطه‌هايي كه مربوط به دوره‌هاي مهم جنگ‌هاي ملي استقلال و بيانيه جمهوريت تركيه بوده يا خانه‌ها و ساختمان‌هايي كه توسط مصطفي كمال آتاتورك* استفاده مي‌شده است بدليل ارتباط آن با تاريخ ملي كشور».

در ادامه اين ماده به‌طور تمثيلي مصاديقي از اموال فرهنگي غيرمنقول را احصاء كرده است كه مقبره‌هاي سنگي، سنگ‌هاي حجاري و نقاشي‌شده، غارهاي نقاشي‌شده، تپه‌ها، سنگ‌چين‌ها، نواحي حفاري، دژها، گورستان‌ها، قلعه‌ها، پادگان‌ها، ارگ‌ها، كاروان‌سراها، حمام‌هاي عمومي، مدارس، آرامگاه‌ها، پل‌ها، نهرهاي آبي، مخازن آب و چاه‌ها، بقاياي جاده‌هاي تاريخي، كارگاه‌هاي كشتي‌سازي، كاخ‌هاي تاريخي، مساجد، آشپزخانه‌هاي عمومي و بيمارستان‌ها از جمله مهم‌ترين اين مصاديق هستند.

ماده 23 اين قانون بدون تعيين معيار زماني مشخص، مبادرت به تعريف اموال فرهنگي منقول و طبيعي نموده است. طبق ماده مذكور «اموال فرهنگي و طبيعي منقول كه بايد تحت حفاظت قرار گيرند؛ الف- كليه اموال فرهنگي و طبيعي كه متعلق به دوران تاريخي و يا ماقبل تاريخ يا دوران زمين‌شناسي بوده و شواهدي در دست باشد كه اهميت آنها را از ديدگاه مردم‌شناسي، دوران ماقبل تاريخ، باستان‌شناسي و تاريخ هنر بازگو كند و يا اينكه منعكس‌كننده ويژگي‌هاي اجتماعي، فرهنگي، تكنيكي و علمي آن دوران باشد تمامي فسيل‌هاي گياهي و جانوري، اسكلت‌هاي انساني، ابزارهاي فلزی يا استخواني، مجسمه‌ها، چاقوها، وسايل تهاجمي و تدافعي، شمايل‌ها، تاج‌ها، اسناد و نوشته‌ يا ترسيم‌شده روي پوست يا فلز، ترازوها، سكه‌ها، كتاب‌هاي خطي يا تذهيب شده و…؛ ب- اسناد و ديگر اموال ارزش تاريخي كه به جنگ ملي استقلال و بنيانگذاري جمهوري تركيه مربوط مي‌باشند و همچنين لوازم شخصي متعلق به آتاتورك و اسناد، كتاب‌ها، نوشته‌ها و اموال منقول مشابه كه از نظر تاريخ ملي تركيه داراي اهميت هستند».

خرید و دانلود متن کامل پایان نامه فوق در این لینک

دسته‌ها: پایان نامه حقوق