منطقی است که در جریان استفاده از روشها و ابزارهای علمی و مرتبط ساختن عوامل موضوع پژوهش باید رعایت گردد.معرفت هر کسی نسبت به هر مورد بستگی به چگونگی دریافت های او از محیط دارد که ممکن است روا یا ناروا باشد. شناختی که بوسیله تحقیق نسبت به محیط ایجاد می شود، در واقع شناختی است که متکی به مشاهده و تجربه انسانی است که وقتی صحت آن مورد آزمون واقع شود می تواند به تحقیقی مقرون به واقعیت تبدیل گردد که به آن دانش یا علم انسانی گویند. شناخت یا معرفت نسبت به محیط و مخصوصاً در رشته های علوم انسانی هر کدام با روش خاص خود انجام می گیرد که به‌آن متدولوژی یا روش شناسی تعبیر می گردد. یک محقق پس از انتخاب موضوع باید به دنبال تعیین روش تحقیق باشد. انتخاب روش تحقیق به هدف ها و ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن بستگی دارد، بنابراین هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت، موضوع واهداف آن مشخص باشد. به عبارت دیگر، هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را آغاز کند تا اورا هر چه دقیقتر، آسانتر و سریعتر در دستیابی به پاسخ یا پاسخ هایی که برای پرسش تحقیق در نظر گرفته شده، یاری نماید. در واقع می توان بدین گونه مطرح کرد که روش تحقیق در واقع مسیر رسیدن به نتیجه تحقیق و یافتن پاسخ سوال تحقیق می باشد.
در این فصل متدولوژی تحقیق را بیان می کنیم. روش تحقیق ، جامعه مطالعاتی ، قلمرو تحقیق ،نحوه جمع آوری داده های مربوط به متغیرهای تحقیق و چگونگی تجزیه و تحلیل این اطلاعات نیز در این فصل مورد توجه قرار گرفته است.
۲-۳ روش تحقیق
دشوارترین گام در فرآیند تحقیق، مشخص کردن مسأله مورد مطالعه است. نخست آنکه درباره یک چیز، یک مانع یا یک موقعیت مبهم تردید وجود دارد، تردیدی که نیازمند تعیین است.در هر تحقیق ابتدا باید نوع، ماهیت، اهداف تحقیق و دامنه آن معین شود تا بتوان با استفاده از قواعد و ابزار و از راه های معتبر به واقعیت ها دست یافت (سرمد و همکاران،۱۷۰،۱۳۸۱)۱.
بنابراین تحقیق بر منبای هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. هدف تحقیق کاربردی، توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. همچنین تحقیق حاضر از لحاظ روش و ماهیت از نوع همبستگی است. یعنی بررسی وجود رابطه و همبستگی بین متغیرها از طریق رگرسیون، و روش شناسی تحقیق از نوع پس رویدادی ( با استقاده از اطلاعات گذشته) می باشد.
۳-۳ جامعه مطالعاتی
جامعه، بزرگترین مجموعه از موجودات است که در یک زمان معین مطلوب ما قرار می گیرد.محدوده و فضای مطلوب ما جامعه های آماری را معین و مشخص می کند؛بنابراین تعریف جامعۀ آماری عبارت است از:«تعدادی از عناصر مطلوب مورد نظر که حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند». صفت مشخصه، صفتی است که بین همه عناصر جامعه آماری مشترک و متمایز کننده جامعه آماری از سایر جوامع باشد. (آذر و مؤمنی، ۱۳۸۰،ص۵)۲
از آنجائیکه اطلاعات مورد نیاز این تحقیق همانند ارزش جاری سهام ،تقسیم یا عدم تقسیم سود و سایر اطلاعات برای شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در دسترس بوده و اطلاعات آنها از قابلیت اتکاء بیشتری برخوردار است ،شرکت های موجود در بورس اوراق بهادار تهران به عنوان جامعه آماری(شامل ۴۵۱ شرکت) انتخاب گردیده است.
۴-۳ مدل تحقیق و شیوه اندازه گیری متغیرها
دراین تحقیق به منظور آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیونی به شرح ذیل استفاده می کنیم :
(چانگ و همکاران ، ۲۰۰۶ ، ص۱۷)
که در این فرمول:
برابر است با سود سال t
برابر است با میانگین سود در سالهای t +1و t +2
برابر است با ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در ابتدای سال t
برابر است با تغییرات سود تقسیمی سال t نسبت به سال t-1
برابر است با یک ضریب ثابت که در صورت تغییر سود تقسیمی عدد ۱ و در صورت عدم تغییر سود تقسیمی عدد صفر می گیرد.
متغییر های مستقل:
الف) تغییر سودتقسیمی:
برابر است با یک ضریب ثابت که در صورت تغییر سود تقسیمی عدد ۱ و در صورت عدم تغییر سود تقسیمی عدد صفر می گیرد.
ب)تغییرات سود تقسیمی استاندارد شده:
برابر است با تغییرات سود تقسیمی سال t نسبت به سال t-1
برابر است با ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در ابتدای سال t
ج) سود هرسهم استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در ابتدای سال t
د) تغییرات سود هر سهم استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با سود سال t-1
برابر است با تغییر سود سال t نسبت به سال t-1
برابر است با ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در ابتدای سال t
متغییر وابسته :
تغییرات سودهای آتی استاندارد شده :
برابر است با سود سال t
برابر است با میانگین سود در سالهای t +1و t +2
برابر است با ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام در ابتدای سال t
این معادلات در شرکت هایی که قابلیت پیش بینی جریان های نقدی ، نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری و بازده حقوق صاحبان سهام بالا و پایین دارند ، بررسی می گردد.
متغییرهای کنترل(مجازی) :
الف) قابلیت پیش بینی جریان های نقدی:
منـظور از جریانهای نقدی ،جریان های نقدی عملـیاتی می‌باشد که به منظور پیش بینی جریان های نقدی عملیاتی سال بعد ما از جریان های نقدی سال جاری و اجزای تعهدی سود استفاده می کنیم.
برآورد قابلیت پیش بینی جریانهای نقدی:
ما به منظور برآورد قابلیت پیش بینی جریان های نقدی، مدل مطرح شده به وسیله Barth)وهمکاران،(۲۰۰۱را که جریانهای نقدی عملیاتی دوره بعد را با استفاده از جریان های نقدی دوره جاری و اقلام تعهدی سود تخمین می زد به شرح زیر استفاده کردیم:
که :
جریان خالص ورود و خروج وجه نقد ناشی از فعالیت های عملیاتی برای شرکت iدر سال t
تغییر در حساب های دریافتنی سال tنسبت به سال t-1
تغییر در حساب موجودی کالای سال tنسبت به سال t-1
تغییر در حساب های پرداختنی و هزینه های پرداختنی سال tنسبت به سال t-1
هزینه استهلاک دارایی مشهود شرکت iدر سال t
هزینه استهلاک دارایی نامشهود شرکت iدر سال t
سایر اقلامی (به غیر از اقلام فوق)که در صورت تطبیق سود عملیاتی با جریان نقد ناشی از فعالیت های عملیاتی ارائه شده است.
محدوده خطا که میانگین آن صفر و واریانس آن ثابت فرض می شود.
ب) نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری:
نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری از تقسیم ارزش بازار هر سهم به ارزش دفتر ی هر سهم شرکت در پایان سال به دست می آید.
ج)بازده حقوق صاحبان سهام:
بازده حقوق صاحبان سهام از تقسیم سود بعد از مالیات به حقوق صاحبان سهام بدست می آید.
۵-۳ نمونه و نمونه گیری
در بسیاری از زمینه های کاربردی ،محققان در صدد تعین پارامترهای جامعه هستند ،ولی دسترسی به آنها به طور مستقیم با سرشماری جامعه امکان پذیر است .در چنین موقعیت های ،محققان ناچارند به نمونه های از جوامع آماری برای استنباط پارامترهای مورد نظر اکتفا نمایند.نمونه را اینگونه می توان تعریف کرد«تعداد محدودی از آحاد جامعه آماری که بیان کننده ویژگی های اصلی جامعه باشد»(آذر و مومنی،۱۳۸۰،ص۶)۱.برای این که مطمئن شویم نمونۀ انتخاب شده،نمایندۀ واقعی جامعه است،باید آن را به صورت تصادفی از جامعه مورد نظر انتخاب کنیم هرچند که چنین انتخابی به ندرت صورت می گیرد و بیشتر جنبۀ ایده آلی دارد.در نمونه گیری تصادفی همۀ اعضای جامعۀ تعریف شده برای انتخاب شدن شانس برابر دارند.(دلاور،۱۳۸۸،ص۱۲۲)۲ .
شرکت های نمونه از کل جامعه آماری بر اساس معیارهای زیر انتخاب شدند:
۱. به منظور همگن شدن نمونه آماری در سال های مورد بررسی قبل از سال ۱۳۸۰ در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده باشند.
۲. به لحاظ افزایش قابلیت مقایسه ،دوره مالی آنها منتهی به اسفند ماه باشد.علت انتخاب این معیار این است که تا حد امکان دوره های زمانی مشابه باشند و شرایط و عوامل فصلی در انتخاب عوامل و متغیرها اثر گذار نباشد.
۳. شرکت جزءشرکت های ذیل نباشد:
۱-۳.سرمایه گذاری
۲-۳.واسطه گری مالی
۳-۳.چند رشته ای صنعتی
۴-۳.انبوه سازی املاک و مستغلات
۵-۳.بانکها و موسسات اعتباری
علت انتخاب این معیار ،ساختار متفاوت صورتهای مالی این شرکت ها در مقایسه با شرکت های تولیدی است.
۴. ارزش بازار شرکت در پایان سالهای ۰ ۸الی ۸۷ مشخص و برای هر سال ،سهام شرکت طی آن سال مورد معامله قرار گرفته باشد.علت انتخاب این معیار ،استفاده از نسبت ارزش بازار به ارزش دفتری به عنوان متغیر مستقل در یکی از فرضیه ها می باشد.
۵. اطلاعات ذیل برای هر ((سال – شرکت ))موجود باشد:
• صورت تطبیق سود عملیاتی با خالص جریان های نقدی ناشی از فعالیت های عملیاتی برای سال tو صورت جریان وجوه نقد برای سال t-1
• ترازنامه و صورت سود و زیان برای سال t,t-1
• درصد سود ناخالص بزرگتر از صفر باشد(منفی بودن درصد سود ناخالص روی نتایج آماری تاثیر گذار است.)
با توجه به موارد فوق الذکر در خصوص انتخاب نمونه و با توجه به نمونه در دسترس تعداد اعضای نمونه تحت بررسی شامل ۱۰۰شرکت برای دوره زمانی ۶ ساله که ۶۰۰ داده سال – شرکت می باشد که اطلاعات آنها برای سالهای ۸۱ الی ۸۷ جمع آوری و مورد آزمون قرار گرفت.
۶-۳ قلمرو تحقیق
قلمرو تحقیق، چارچوبی را فراهم می نماید تا مطالعات و آزمون محقق در طی آن قلمرو خاص انجام پذیرد و دارای اعتبار بیشتر باشد.
۱- قلمرو مکانی تحقیق
قلمرو مکانی این تحقیق، شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد.
۲- قلمرو زمانی تحقیق
قلمرو زمانی تحقیق از سال ۱۳۸۰ الی ۱۳۸۵ (یک دوره ۶ساله ) در نظر گرفته شده است.و مدل تحقیق به گونه ای می باشد که از اطلاعات سال ۱۳۷۹ الی ۱۳۸۷ استفاده گردید.
به دلیل اینکه استاندارد شماره ۲ حسابداری ((صورت جریان وجوه نقد)) در مورد کلیه صورتهای مالی که دوره مالی آنها از تاریخ ۱/۱/۱۳۸۰ و بعد از آن شروع می شود ، لازم الاجراست مبنای ابتدای دوره را ۱۳۸۰ درنظر گرفتیم، ضمنا با توجه به اینکه اطلاعات شرکت ها تا سال ۱۳۸۷ موجود بود ولی مدل تحقیق به گونه ای است که بایستی از اطلاعات دو سال بعد استفاده نمائیم ، سال ۱۳۸۵ را آخر دوره قرار دادیم.
۷-۳ روش و ابزار گردآوری اطلاعات
یکی از ضروریات هر مطالعه و پژوهش اطلاعات مربوط و قابل اتکا ، سرعت و سهولت دسترسی به آن می باشد. (حافظ نیا، ۱۳۸۱ ، ۴۵ – ۴۴)۱
در این تحقیق برای جمع آوری دوره های مورد نیاز فرضیه ها و همچنین مبانی نظری پژوهش، از روش کتابخانه ای و داده های تجربی استفاده شده است. همچنین ابزار تحقیق:
۱. صورتهای مالی شرکتهای مذکور ،از طریق سیستم اطلاع رسانی بورس اوراق بهادار.
۲. استفاده از نرم

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید