پايان نامه ارشد:ماهیت جرم یا جنایت ارتکابی در حال خواب

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 ارتکاب جرم در حال خواب

قسمتی از متن پایان نامه :

 

–مفهوم، مبانی و ارکان مسؤولیت کیفری

اگر ادعا شود كه يكي از مباحث بسيار مشکل حقوق جزا همان مسئوليت كيفري است، مسلماً در اين ادعا سخني بگزاف گفته نشده است، زيرا در شرايط فعلي حقوق جزا لازمه اعمال مجازات به مجرمين وجود مسئوليت كيفري است. تا زماني كه فردي از جهت قانوني داراي مسئوليت كيفري نباشد به هيچ وجه نمي‏توان مجازاتي را درباره وي تجويز نمود.مسؤولیت کیفری از شرایط و اوصافی بحث می‌کند که امکان منطقی تحمیل مجازات را بر مرتکب جرم فراهم می‌آورد. بی تردید، تنها در فرض وقوع جرم، سخن از تحمیل مجازات درست و منطقی است. اساس مسوولیت جزایی ارتکاب جرم است.در سالیان اخیر صاحب نظران جزایی بر این باورند، که مسؤولیت کیفری در برابر جرم، در گروی وصف خاص و مرهون حالت ویژه‌ای است نزد مرتکب، که در غیاب آن تحمیل کیفر بر او عقلاً و منطقاً ‌ناممکن می‌نماید. توجه به این وصف خاص – که از آن به اهلیت جزایی تعبیر می‌گردد – در مقام جوهر و بن مایه‌ی مسؤلیت کیفری است، که سبب شده مسؤولیت کیفری موجودیتی متمایز از جرم و مجازات پیدا نموده و مبحثی جداگانه و دامنه دار را در بخش حقوق جزای عمومی به خود اختصاص دهد.[1]

بنابراین پر واضح است که، شناخت اجمالی مسوؤلیت کیفری بیان مبانی و ارکان آن کاملاً ضروری است.

 

بند اول – مفهوم و مبانی مسؤولیت کیفری

در فرهنگ لغات مسئولیت به معنای قابل بازخواست بودن انسان آمده و غالبا به مفهوم تکلیف و وظیفه و آنچه انسان عهده دار و مسئول آن باشد “، تعریف شده است. در فرهنگ فارسي معين مسئوليت اين چنين تعريف شده است: « مسئوليت به معني موظف بودن به انجام دادن امري است».[2] پس در واقع مسئول كسي است كه تعهدي در قبال ديگري به عهده دارد كه اگر از اداي آن سرباز بزند از او باز خواست مي شود.

مسؤولیت[3] در معنای لاتین مترادف پاسخگو بودن[4] است. در کتاب ترمینولوژی حقوق در تعریف مسئولیت آمده است: «تعهد قانونی شخص بر رفع ضرری که به دیگری وارد کرده است.خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا ناشی از فعالیت او شده باشد».[5]

در فقه اسلامی نیز کلمه ضمان مترادف با مسوولیت آمده است و منظور از ضامن نیز کسی است که مسؤولیت بر ذمه و عهده او قرار می‌گیرد و به طور کلی در فقه، پایه‌های مسؤولیت را شرایط عامه تکلیف، تشکیل می‌دهد.[6]

به طور كلی باید گفت الزام شخص به پاسخگویی در قبال تعرض به دیگران، خواه به جهت حمایت از حقوق فردی صورت گیرد و خواه به منظور دفاع از جامعه، تحت عنوان «مسئولیت كیفری» یا «مسئولیت جزایی» مطرح می‌شود. با این وجود، در هیچ یك از قوانین جزایی چه در گذشته و چه در حال حاضر، ماهیت حقوقی و تعریف مسئولیت كیفری به طور مشخص بیان نشده است. به هر حال، مسئولیت كیفری نوعی الزام شخصی به پاسخگویی آثار و نتایج نامطلوب پدیده جزایی یا جرم است.

در حقیقت مسؤولیت جزایی پل ارتباطی بین جرم و کیفر است. مجرم با عبور از این پل مسؤول شناخته می‌شود و به تناسب عمل یا ترک عمل مجرمانه خویش مجازات می‌گردد.[7]

[1].میر محمد صادقی، حسین، 96، حقوق کیفری اختصاصی جرایم علیه اشخاص، تهران٬ نشر میزان٬ ص 11.

[2].معین٬ محمد٬ فرهنگ معین (فارسی)٬ ص 2143.

[3].Responsibility

[4].Response

[5].جعفری لنگرودی، محمد جعفر، 1384، ترمینولوژی حقوق، ص 642.

[6].فیض، علی رضا، 1379، مقارنه و تطبیق در حقوق جزای عمومی اسلام، ص 268.

[7].نوربها، ‌رضا، 1375، زمینه‌ی حقوق جزای عمومی، ص 43.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقيق:

در قانون مجازات اسلامی٬ مقنن تنها در ماده 153 به مسئله ارتکاب جرم در حال خواب پرداخته و سپس در بند الف ماده 292 همان قانون٬ ارتکاب جنایت در حال خواب را نیز٬ خطای محض دانسته است. این پژوهش٬ صرف نظر از نوع نگاه قانون موصوف٬در بحث ارتكاب جرم توسط فرد نائم، به بررسي پيرامون خواب و انواع آن و جرائم ارتكابي متصوره توسط فرد نائم و بررسي و تعريف محدوده مسئوليت كيفري وي و تبعات آن و انتساب يا عدم انتساب مسئوليت كيفري نائم و تحليل قوانين موجود و تناسب جرم ارتكابي و مجازات تعيني مي‌پردازد.

 

سؤالات تحقيق

1- مفهوم و ماهیت خواب چیست و آيا خواب داراي انواع مختلف است؟

2- آيا میتوان فرد نائم را در هنگام خواب داراي قصد و اراده تصور نمود؟

3- ماهیت جرم یا جنایت ارتکابی در حال خواب چیست؟

4- مسوولیت کیفری شخص خواب چگونه و با چه مبنایی قابل توجیه است؟

5- آيا میتوان ارتكاب جرم یا جنايت در حال خواب اعم از مصنوعی یا طبیعی را جزء جرائم عمدي متصور شد؟

Author: 92