پایان نامه ها

منبع پایان نامه درباره روابط شهر و روستا، نیروی انسانی، مراکز آموزشی

دانلود پایان نامه

یا به شهرها مهاجرت کنند. در هر صورت چنین روندی به روابط فرهنگی و اجتماعی مراکز شهری و روستایی کمک خواهد کرد واز اختلاف مزایای شهری و روستایی تاحدودی خواهد کاست (رضوانی، 1381، ص 113).

2-10 نقش عوامل سیاسی و اداری در برقراری روابط شهر و روستا
تا قبل از انقلاب مشروطیت در کشور ما نقش حکومت ها بیشتر در جهت برقراری نظم و امنیت و گرفتن مالیات از مردم بود، و دولت به مفهومی که امروزه موردنظر است، وجود نداشته است. «در سیستم حکومتی قاجار توجه چندانی به مردم، به ویژه روستاییان و عضایر نمی شد و سردمداران حکومتی، مالکین، خوانین و کدخدایان را می شناختند و برای جمع آوری مالیات با آنان در تماس بودند (پاپلی، 1372، ص21). با روی کار آمدن حکومت مرکزی پهلوی و پیچیده تر شدن ساختار اجتماعی و سیاسی کشور، دولت نیز در کنار حکومت شکل گرفت و شبکه اداری رفته رفته در شهرها گسترش یافت و به روستاها نیز راه یافت و روابط شهری روستایی شکل تازه ای به خود گرفت.
امروزه عملکرد سازمان های اداری و دولتی از جمله عواملی محسوب می شوند که نه تنها در بافت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرها تأثیر می گذارند بلکه روستاهای کشور را نیز تحت تأثیر قرار داده و در ایجاد رابطه بین شهرها و روستا نیز نقش عمده ای را ایفا می کنند. «دولت ها می توانند با نقش خود، روابط شهر و روستا و روابط میان روستاها را در مسیر تعامل اجتماعی موردنیاز قرار دهند که هدف نهایی آن توسعه و عمران ناحیه ای از طریق کارکرد این روابط است (شکویی، 1379، ص308)».
با نگاهی به سیمای شهرهای بزرگ و متوسط ایران می توان به اهمیت نقش دولت و سازمان های اداری آن پی برد. فضاهای اداری و خدماتی شهرها که شامل مراکز اداری، درمانی، بهداشتی، فرهنگی، مذهبی، آموزشی، انبارداری، خدمات، جهانگردی و فراغتی، نظامی و انتظامی و سایر موارد است، نمودی از نقش دولت در شکل دهی سیمای شهرهای ایران است که در کنار دیگر فضاهای ساخته شده، چشم انداز کنونی را برای شهرهای کشور به وجود آورده اند. از این رو می توان گفت، هماهنگ سازی فعالیت های دولتی و غیردولتی در سطوح مختلف مکانی شهرهای کشور، نه تنها از هم گسیختگی فضای شهری را تا حدودی از بین خواهد برد بلکه فاصله عمیق بین شهر و روستا را نیز تا اندازه ای کاهش خواهد داد. نکته دیگری که در این رابطه حائز اهمیت است، روند رو به رشد سازمان های اداری و خدمات دولتی در مراکز شهری است، این امر موجب افزایش روز افزون کارکنان دولت و رشد نظام بروکراسی شده است. حاکم بودن چنین سیستمی در ساختار اداری شهرها، عاملی جهت جذب قسمت زیادی از اعتبارات و درآمد ملی در داخل شهرها شده است. در این بین آمد و شد روستائیان جهت انجام کارهای اداری خود به چنین سازمان هایی، ارتباط بیشتر آنان را با شهرها فراهم آورده و به روابط شهری روستایی افزایش داده است.
گرچه سازمان های اداری در مراکز شهری ایران چنین روند رو به رشدی را دارا هستند، لذا ضروری است که تلاشی در جهت پراکندگی و تعادل بخشی به خدمات اداری در سطح ناحیه ای، منطقه ای و کشوری صورت پذیرد. اتخاذ چنین سیاست هایی که همان عدم تمرکز است، بایستی در برنامه های دولت قرار گیرد تا مانع از مراجعات مکرر روستاییان به شهرها شود و روستاییان به هنگام ضرورت با شهرها در رفت و آمد باشند.
در حال حاضر نیز برای فراهم آوردن موجبات هماهنگی در فعالیت های مختلف سازمان ها و مؤسسات دولتی، محلی و نهادهای انقلاب اسلامی در جهت سیاست های عمومی دولت، تقسیمات کشوری صورت پذیرفته است، عناصر تقسیمات کشوری به موجب ماده یک قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری عبارت اند از: روستا، دهستان، شهر، بخش، شهرستان و استان. دولت موظف است با حفظ جهات سیاسی و اجتماعی هر روستا را به نزدیک ترین مرکز دهستان، هر دهستان را به نزدیک ترین مرکز استان منظم نماید.
از لحاظ نظام اداری دهستان تابع بخش و بخش تابع شهرستان و شهرستان تابع استان و استان تابع تشکیلات مرکزی خواهد بود بدین ترتیب وزارتخانه ها و سازان های دولتی و بخش خصوصی، ادارت تابعه خود را در مرکزاستان ها وشهرستان ها مستقرساخته اند وکلیه اهالی شهرستان و روستاهای تابعه آن از نظر اداری زیرپوشش شهر قرار می گیرند و روابط متقابل با یکدیگر برقرار می سازند که بیشتر جنبه اداری داشته و عملکرد آن برای کلیه مراکز روستایی تقریباً یکسان می باشد.
در برقراری روابط شهری – روستایی سازمان های دولتی با توجه به عملکرد خود موجب ساماندهی روستاها شده اند. مراکز آموزشی احداث شده و سایر تجهیزات و نیازمندی های وابسته بدان از طریق سرمایه گذاری بخش دولتی و تخصیص اعتبارات لازم صورت گرفته است. مدیران و پرسنل آموزشی، اداری و خدماتی این مراکز نیز که از شهرها تأمین می شوند همگی کارمندان دولت بوده و حقوق و دستمزد خود را از دولت دریافت می کنند، بنابراین ایجاد ارتباط شهر و روستا در زمینه های فرهنگی و آموزشی از طریق نیروی انسانی شاغل در بخش دولتی حاصل می گردد. نتایج به دست آمده از چنین روابطی موجب آموزش عده ای از ساکنین روستاها می شود و تعدادی از آنان را برای ادامه تحصیلات در مقاطع بالاتر آماده می کند این گروه از افراد که معمولاً توان اقتصادی نسبتاً مناسبی دارند در مراکز آموزشی شهرهای نزدیک به تحصیلات خود ادامه داده و بعضاً به مراکز آموزش عالی نیز راه می یابند. اخذ مدارک تحصیلی در مراکز شهری و برخوردهای اجتماعی آنان با ساکنین شهرها و تأثیرپذیری از فرهنگ شهرن
شینی رفته رفته تمایل آنان را به زندگی در شهر افزایش داده و نبود جاذبه های شهری در روستا به عنوان عامل دافعه از بازگشت آنان به روستا جلوگیری به عمل می آورد و آنان را به اقامت در شهر و اشتغال در بخش دولتی و یا خصوص وا می دارد. چنین روندی سرانجام به نفع مراکز شهری و به زیان مراکز روستایی خواهد انجامید. به عبارت دیگر سرمایه گذاری در بخش دولتی در زمینه های آموزشی برای روستاها و تأمین نیروی انسانی موردنیاز جهت تحقق بخشیدن به اهداف فرهنگی آنان در توسعه کالبدی روستاها و عمران و آبادانی آن چندان تأثیری نداشته است، زیرا نیروی انسانی آموزش دیده روستایی، مهارت های کسب شده خود را عمدتاً در شهرها به کار می گیرند و از کار و فعالیت در روستاها امتناع می ورزند. ایجاد تعادل و برقراری ارتباطی سودمندانه در زمینه های فرهنگی و آموزشی زمانی تحقق بیشتری خواهد یافت که نیروی انسانی موردنیاز جامعه روستایی پس از گذراندن دوره های لازم در مراکز آموزشی واقع در شهرها با مراجعت و سکونت دائم خود در روستا، توان علمی خود را به کار گرفته و در شکوفایی روستای خود مؤثر واقع شوند. دستیابی به چنین اهدافی که مراحل آغازین خود را شروع کرده زمانی میسر خواهد بود که رابطه بین شهر و روستا در سایر زمینه ها نیز روند متعادل و هماهنگی داشته باشد و منافع حاصله تنها به سود مراکز شهری نباشد. در این زمینه بخش دولتی می تواند، نقش مهمی را ایفا نماید. هر یک از سازمان های دولتی و نهادهای اداری با توجه به عملکرد خود قادرند با تخصیص اعتبارات لازم و نیروی انسانی آموزش دیده، طرح های خود را در روستاها نیز به اجرا درآورند و بدین ترتیب نیاز روستاییان را برطرف نموده و از مهاجرت آنان به شهرها جلوگیری به عمل آورند. در حال حاضر هر یک از بخشهای دولتی چنین فعالیت‎هایی را در سطح روستاها انجام می دهند. وزارت جهاد کشاورزی که به عنوان بازوی اجرایی درجه یک آن، برنامه ریزی و اجرای طرح های کشاورزی، عمرانی و آبادانی روستاها را به عهده دارد، توانسته است تا حدودی از اختلاف مزایای شهری و روستایی بکاهد و بدین ترتیب نظریه سرمایه داری بهره وری هانس بوبک، که سالیان سال اساس روابط شهر و روستا در ایران را تشکیل می داد، رفته رفته اهمیت خود را از دست می دهد و بخش دولتی در ایجاد چنین روابطی جایگزین آن می شود. در حال حاضر عملکرد سازمان‎های اداری چه به طور مستقیم و چه غیرمستقیم به روابط شهری و روستایی در ایران تعادل بخشیده و تغییراتی را چه در بافت فیزیکی روستا و چه در شیوه معیشتی و ساختار فرهنگی آن به وجود آورده است. گرچه میزان و چگونگی این تحولات در رابطه با نحوه عملکرد مؤسسات اداری و نقش های وابسته به آن متفاوت است، لیکن در مجموع ساختار اقتصادی و اجتماعی نسبتاً منسجمی را برای روستاها به وجود آورده است، که با تقویت و استمرار آن و تعادل بخشی بدان می توان روابطی عادلانه را بین مراکز شهری و روستایی ایران برقرار نمود (رضوانی، 1381، ص118).

2-11 پیشینه تحقیق
– باستيه ، ژان و ار دزر، برن، 1382، با برجسته كردن نقش شهرسازي در مناطق پيراشهري نخست ناشي از بهاي زمين و امكانات دستيابي به فضا و ساختمان سازي روي زمين هاي ارزان است و منطقه پيراشهري، بازتاب حقيقي فعاليت هاي شهر است، كه به چند صورت در جريان گسترش شهر مورد استفاده قرار مي‎گيرد 1- خانه‎سازي افراد جوان و خانواده هاي كم درآمد؛ 2-خانه سازي ويلايي افراد مرفه 3- پارك‎هاي تفريحي و زمين هاي گلف، تنيس و نظاير اينها؛4- پارك هاي تكنولوژي؛ 5- كارخانه ها، صنايع و ديگر مراكز فعاليتي. (باستيه و دزر، 1382، ص204)
– اهلرز، اهکارت ، 1355، در تحقیقی تحت عنوان روابط شهر و روستا به تاکید نقش روبنایی شهرها که بر مبنای روابط تعیین کننده ناحیه ای شکل می گیرد شهر دزفول را مورد مطالعه قرار داده است.
– بازن، مارسل، 1367، در تحقیق خود با نام قم شهر زیارتی و مرکز منطقه در دهه 1960 الگوی قابل توجهی در مطالعات ناحیه ای و روابط شهر و روستا به شمارمی رود و به کیفیت رابطه شهر با محیط پیرامونش پرداخته است.
– نیک پی شیخانی، مهری، 1387، در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان نقش کارکرد های شهری در تحولات فضایی دهستان لاکان می فرماید که کاربریهای شهری باعث تغییر فعالیتهای خانوارهای روستایی شده است وبا ایجاد شغلهای جدید، نظیر مرغداری و کارگاههای صنعتی دیگر و روی آوردن به فعالیتهای جانبی در اقتصاد خانوار های روستایی منطقه تاثیر مثبت داشته است بعلاوه در مهاجر پذیری برخی از روستاهای منطقه نیز موثر بوده است همچنین سهولت دسترسی به شهر و افزایش قیمت زمین و نیز ایجاد شغلهای جدید موثر بوده و در دهستان لاکان باعث ترافیک، آلودگی و از بین رفتن اراضی کشاورزی شده است.
– سرور، رحیم و چتر، پروین و کاظم زاده، شمس اله ، 1389، در مقاله خود تحت عنوان بررسي پيامدهاي ادغام بافت‌هاي روستايي در شهر(مطالعه موردي: شهر مياندوآب) بیان داشته با وجود اين که اکثر پاسخ‌گويان اظهار داشته‌اند آثار و پيامدهاي مثبت ادغام روستايشان در شهر بيش از آثار و پيامدهاي منفي است و از آن رضايت دارند ولي هنوز اين اقدام نتوانسته به تمامي انتظارات ساکنان جامعه عمل بپوشاند. به‌نظر مي‌رسد براي ايجاد و استقرار بسترهاي لازم براي توسعه در نواحي مشابه همزمان با فرايند ادغام روستا در شهر ايجاد بسترهاي قانوني و حمايت از سرمايه‌گذاري‌ در بخش‌هاي اقتصادي و رونق کسب و‌ کار ضروري است.
– ضياء توانا ، محمدحسن و ق
ادرمزي، حامد ، 1388، در مقاله خود تحت عنوان تغييرات كاربري اراضي روستاهاي پيراشهري در فرايند خزش شهرروستاهاي نايسر و حسن آباد سنندج بیان داشته هرچند شهرِ سنندج مبدأ و مقصد همه مهاجران وارد شده به روستاهاي نايسر وحسن آباد نيست، اما اكثر آنها به دلايلي چون فاصله كم روستاها با شهر، پايين بودن قيمت زمين و مسكن نسبت به شهر، سهولت دسترسي و امكان استفاده از خدمات مختلف شهري، در اين روستاها سكني گزيده اند. درواقع اين روستاها به منزله عرصه‎اي تكميلي براي كاركردهاي شهر سنندج، بخشي از نقش سكونتي خوابگاهي شهر سنندج را پذيرا گشته اند. از اين رو مي توان گفت كه افزايش جمعيت، گسترش سطح و به تبع آن تغيير كاربري اراضي روستاهاي نايسر و حسن آباد، درواقع بخشي از افزايش جمعيت و گسترش شهر سنندج بوده، كه طي فرايند خزش شهري به صورت منفصل از شهر درروستاهاي پيرامون آن اتفاق افتاده است.
– ضياء توانا، محمدحسن و امیر انتخابی، شهرام، 1390، در مقاله خود تحت عنوان روند تبديل روستا به شهر و

دیدگاهتان را بنویسید