داخلی به عرضه خدمات بپردازد. در این حالت، با آنکه خدمات توسط شرکت مقیم ارائه می شود، اما منشأ سرمایه گذاری، خارجی می باشد. مثال آن دفاتر محلی شرکت های خدماتی چند ملیتی و دفاتر پروژه های تاسیسات زیر بنایی از جمله در زمینه اکتشاف و استخراج معدن و یا شعب بانک های خارجی در داخل کشور است. این شیوه مهمترین و رو به توسعه ترین شیوه عرضه است و بیشترین مسائل را برای کشور میزبان در روند مذاکرات سازمان جهانی تجارت ایجاد می کند. بخش عمده ای از مبادلات خدمات مستلزم حضور مصرف کننده و عرضه کننده در یک مکان است. اما قوانین مربوط به حضور تجاری، با تعرفه و اقدامات مرزی که عمدتاً تجارت کالا را متاثر می سازد، متفاوت است. گات به صورت تدریجی به سیاست گذاری های داخلی مانند یارانه ها و استانداردها پرداخته است. این در حالی است که موافقتنامه خدمات، برای حضور تجاری در حوزه خدمات در کشور میزبان، روش تاسیس شعبه توسط خارجیان را در نظر گرفته است. لذا قوانین چند جانبه که فرصت تشکیل شرکت ها را در یک بازار خارجی فراهم می آورند، در موافقت نامه خدمات منعکس شده است. شیوه سوم لزوماً مستلزم حضور خارجیان نیست چرا که ممکن است کارکنان یک دفتر عرضه کننده خارجی همگی بومی باشند. عرضه کننده ممکن است نیاز به استخدام مدیران و متخصصان خارجی داشته باشد. در این صورت شیوه سوم در کنار شیوه چهارم یعنی انتقال اشخاص حقیقی یا به اصطلاح پذیرش افراد خارجی برای عرضه خدمت در کشور دیگر همراه می شود.)(نصیری و کمالی اردکانی، ۱۳۸۲: ۳۷).
۴- جابجایی اشخاص حقیقی: در این شیوه عرضه کننده خدمات در یک کشور به صورت موقتی و غیر مقیم برای ارائه خدمات خود حضور می یابد. مثال آن عرضه کنندگان مستقل خدمات همچون مشاوران، پزشکان و پیراپزشکان یا کارکنان عرضه کننده خدمات هستند (سازمان جهانی تجارت،۲۰۰۱: ۱۱۲).
علی رغم آنکه موافقتنامه تجارت خدمات، در شیوه چهارم(جابجایی اشخاص حقیقی) به قید حضور موقت یا غیر مقیم عرضه کننده خدمات در کشور خارجی اشاره نکرده است، اما در ضمیمه مربوط به انتقال اشخاص حقیقی عرضه کننده خدمات تحت پوشش موافقتنامه عمومی تجارت خدمات، مقرر شده است که شیوه مورد بحث تنها ناظر به اقامت موقت اشخاص حقیقی بوده و افرادی که در جستجوی استخدام دایم هستند را ، شامل نمی شود. بر اساس بند ۲ این ضمیمه، « موافقتنامه حاضر در مورد اقدامات موثر بر اشخاص حقیقی که در صدد دسترسی به بازار کار یک عضو هستند و اقدامات مربوط به تابعیت، اقامت یا اشتغال دائمی، قابل اعمال نخواهد بود.» همچنین مطابق بند ۴ این ضمیمه: « موافقتنامه حاضر مانع یک عضو از اجرای اقداماتی برای تنظیم ورود یا اقامت موقت اشخاص حقیقی به قلمروش، از جمله اقدامات ضروری برای حراست از مرزهایش و تضمین جابجایی منظم اشخاص حقیقی در این مرزها نخواهد گردید، مشروط بر اینکه اقدامات مزبور به گونه ای به اجرا در نیایند که مزایای متعلق به هر عضو به موجب شرایط یک تعهد خاص، لطمه دیده یا از میان بروند.» چنانکه ملاحظه می شود، قید موقت در ضمیمه تعریف نشده و معیاری نیز برای شناسایی آن ارائه نگردیده است؛ لذا به نظر می رسد که مدت اقامت موقت عرضه کننده خدمات در هر مورد خاص، برحسب نوع و طبیعت خدمت، عرف تجاری و یا مفاد قرارداد منعقد شده و قوانین واقعی کشورها در ارتباط با اقامت موقت یا دائم تعیین می گردد.در جدول تعهدات کشورها برای الحاق به سازمان جهانی تجارت، در مورد این شیوه عرضه خدمات، از قید «موقت » استفاده شده است (صادقی، ۱۳۸۶: ۹).
اشخاص حقیقی عرضه کننده خدمات عمدتاً به شش گروه به شرح زیر تقسیم می شوند :
۱. عرضه کنندگان خدماتی قراردادی : اشخاص حقوقی که هیچ حضور تجاری در کشور پذیرنده نداشته، اما قرارداد خدماتی با طرف ایرانی تنظیم کرده اند و برای اجرای قرارداد خواهان حضور کارکنان خود در ایران هستند.
۲. متخصصین حرفه ای مستقل : اشخاص حقیقی که به عنوان بخشی از یک قرارداد خدماتی با یک شخص حقوقی در ایران به منظور ارائه خدمات حرفه ای وارد می شوند و شرایط علمی و صلاحیت های حرفه ای لازم را دارا باشند.
۳. متخصصین نصب و نگهداری : متخصصین واجد صلاحیتی که خدمات نصب و نگهداری ارائه می کنند. عرضه این خدمات در قالب یک قرارداد بین سازنده و مالک ماشین آلات و تجهیزات می باشد که هر دو شخص حقوقی هستند.
۴. بازدید کنندگان تجاری : یک شخص حقیقی که با هدف شرکت در مذاکرات تجاری، ایجاد تماس تجاری شامل مذاکره برای فروش خدمات و سایر فعالیت های مشابه وارد قلمرو یکی از اعضا شده و بدون دریافت درآمد از منابع داخلی آن عضو در قلمروش اقامت داشته و خود به فروش مستقیم خدمات به عموم و یا عرضه خدمات مزبور نمی پردازد.
۵. فروشندگان خدمات : اشخاصی که در قلمرو ایران اقامت نداشته و از منبع محلی در این کشور دستمزدی دریافت نمی کنند و به فعالیت های مرتبط با معرفی عرضه کننده خدمت با هدف مذاکره جهت فروش خدمات آن عرضه کننده اشتغال دارند و چنین فروش هایی مستقیما به عموم صورت نمی پذیرد و فروشنده خدمات، خود عرضه کننده آن خدمت نیست.
۶. انتقالات درون شرکتی : اشخاص حقیقی که توسط یک عضو دیگر و حداقل برای مدت یک سال استخدام شده و درصدد ورود موقت به قلمرو یکی دیگر از اعضا جهت عرضه خدمات از طریق یک شعبه یا شرکت فرعی یا وابسته هستند و شامل مجریان، مدیران و کارشناسان می شوند.
۱-۶ مدیران : اشخاصی که پیش از این، بخش یا زیر مجموعه ای را نظارت کرده و بر کار دیگر ناظران و مستخدمین حرفه ای یا مدیریتی کنترل داشته و اختیار استخدام یا اخراج مستخدمین یا انجام دیگر اقدامات شخصی نظیر گسترش یا تحدید اختیارات را دارا بوده اند.
۲-۶ مجریان : اشخاصی که پیش از این، مدیریت سازمانی را برعهده داشته، اهداف و سیاست های آن سازمان را تعریف می کرده، آزادی گسترده ای در اتخاذ تصمیم داشته و تنها تحت نظارت کلی مدیران بالا دستی یا هیات مدیره و یا سهامداران آن سازمان قرار دارند.
۳-۶ کارشناسان : اشخاصی که در یک سازمان، صاحب دانش پیشرفته یا اطلاعات از خدمات پیشین سازمان، ابزارهای تحقیق، فنون یا مدیریت هستند (زارع و کمالی اردکانی، ۱۳۸۷: ۲۶-۲۵).
شیوه حضور اشخاص حقیقی، دارای چالش هایی از قبیل موارد ذیل است:
۱- تشریفات اداری جهت حضور موقت اشخاص حقیقی: بسیاری از عرضه کنندگان خدمات مانند متصدیان حمل ونقل جاده ای که برای حضور موقت در بازار کشور دیگر، خود را با تشریفات طولانی اداری کشور میزبان مواجه می بینند، از حضور منصرف شده و به شیوه های دیگر عرضه خدمات روی می آورند. این تشریفات طولانی تنها مناسب مواردی است که عرضه کننده، قصد اقامت دائم در کشور میزبان را دارد.
۲- شخص حقیقی ارائه دهنده خدمات، در برخی موارد جهت ورود موقت و اخذ مجوز کار برای کارکنان خود جهت کار در بازار خارجی (بازار کشور میزبان) با شروط خاصی از سوی دولت میزبان روبه رو می گردد. دولت مزبور صدور چنین مجوزهایی را غالباً منوط به بررسی نیازهای اقتصادی و ظرفیت های عملی بازار داخلی می کند و لزوم طی شدن این تشریفات، بسیاری از عرضه کنندگان را از توسل به شیوه چهارم (جابجایی اشخاص حقیقی) باز می دارد. با این حال کشورهای عضو، گاه برای رفع این مانع، در موافقتنامه های دوجانبه یا چند جانبه راجع به تجارت آزاد، توافق می نمایند که برخی عرضه کنندگان خدمات از جمله ارائه دهندگان خدمات حمل و نقل جاده ای می توانند بدون ضرورت انجام بررسی های اقتصادی و صرفاً با عقد قرارداد خدمات، مجوز کار دریافت کنند. برغم چالشهای فوق الذکر، شیوه مزبور دارای مزایایی چون تشویق مشارکت و سرمایه گذاری بیشتر، بهبود بهره وری و کاهش هزینه ها و استفاده از ابتکارات و فناوری ها است چرا که با جابجایی اشخاص، تخصص و مهارتهای آنان نیز به کشور مقصد منتقل میشود. این شیوه هم برای کشور مبدا و هم برای کشور مقصد میتواند سودمند باشد. کشور مبدا عموماً از سود حاصل از فعالیت اشخاص حقیقی خود در کشور مقصد بهره میبرد و کشور مقصد با توجه به نیروی کار متخصصی که وارد بازار کارش شدهاند، ضمن افزایش بهرهوری از ابتکارات آنان سود خواهد برد (صادقی، ۱۳۸۶: ۱۵).
در شیوه های اول و دوم، عرضه خدمات در خارج از قلمرو می باشد و عرضه کننده در قلمرو حضور ندارد، در حالیکه در شیوه سوم و چهارم، عرضه در داخل قلمرو و با حضور عرضه کننده صورت می گیرد.برخی از خدمات ممکن است به چند شیوه از چهار شیوه مذکور عرضه شوند. در حالی که بسیاری به خاطر ماهیت خاص خود، این گونه نسیتند. به عنوان مثال خدمات یک مشاور حرفه ای ممکن است با ملاقات و یا از طریق پست و یا از طریق ایجاد دفتر در کشوری که مشتری حضور دارد، عرضه شود. اما یک گردشگر تنها در صورتی می تواند از سواحل کشور دیگر استفاده کند که در آن کشور حضور داشته باشد و یا خدمات نظافت خیابان ها تنها با حضور در آن مکان، امکان پذیر است (نصیری و کمالی اردکانی، ۱۳۸۲: ۳۸).
فصل سوم
تعهدات کشورها تحت موافقت نامه GATS
۳-۱- مقدمه
در این فصل دو دسته تعهدات مورد بررسی قرار میگیرد. دسته اول تعهدات عام یا تعهدات و نظامات کلی است که گاتس طی مواد ۲ تا ۱۵ به آن پرداخته است. تعهدات کلی، قواعد اساسی هستند که بر تمامی اعضا و بر اکثریت خدمات ناظرند. برخی از این مواد( یارانهها و تدارکات دولتی) خود دارای موافقتنامه مستقلی در سازمان جهانی تجارت میباشند که مفصلاً راجع به مسائل مربوط به آن پرداخته است. بخش دوم مربوط به تعهدات خاص میباشد. الزامات تعهدات خاص، تنها شامل بخش هایی است که در جدول تعهدات ملی آمده باشد. تعهدات عام به موجب موافقتنامه گاتس تعیین می گردد اما تعیین تعهدات خاص بعد از درج در جدولی به نام جدول تعهدات خاص که هر عضو در زمان عضویت یا فرایند الحاق باید تهیه کرده باشد، توسط سایر اعضا مورد مذاکره قرار میگیرد.در بررسی موافقتنامه عمومی تجارت خدمات و عمده ترین تعهدات کشورها در این بخش باید به این نکته توجه داشت که آنچه در دور اوروگوئه به دست آمد تنها یک آغاز بود. قواعد گاتس هنوز کامل نشده است و در معرض آزمون
قرار نگرفته اند. پر کردن خلاءهای موجود احتیاج به سالها مذاکره دارد و این تجربه بدون شک نیازمند بهبود قواعد موجود است. جدول تعهدات تجارت خدمات که در این فصل توضیح داده خواهد شد، یکی از مهمترین عناصر برای استمرار مذاکرات مربوط به گسترش تجارت خدمات در جهان است. تصمیمات اتخاذ شده در دور اوروگوئه در خصوص تجارت خدمات، مشابه تصمیماتی است که برای تجارت کالا اتخاذ شده و مجموعه ای از قواعد اصلی را در بر می گیرد. موافقتنامه عمومی تجارت خدمات که الگوی آن از گات برگرفته شده

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید