Banking ) زیر مجموعه هایی از بانکداری الکترونیک می باشند. باید توجه داشت که استفاده از دستگاه های خودپرداز (ATM) یا تلفن بانک، اتوماسیون بانکداری است که متفاوت از بانکداری الکترونیک می باشد. اتوماسیون جایگزین نمودن ماشین های کامپیوتر به جای نیروی انسانی است، در حالی که بانکداری الکترونیک یعنی انجام کلیه ی عملیات بانکی در محیط الکترونیک. در اتوماسیون( خودکار سازی) بانکی، شعب، مجهز به رایانه می شوند و کارکنان بانک، کاربر رایانه هستند و در زیر ساخت های بانکی تغییرات عمده ای حاصل نمی شود؛ در حالی که در بانکداری الکترونیکی، زیر ساخت های بانک تغییر می کند، زیرا بانکداری الکترونیکی، یکپارچه سازی مناسب و بهینه تمامی فعالیت های یک بانک با استفاده از فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات است که امکان ارائه خدمات مورد نیاز مشتریان را فراهم می کند (حمیدی زاده،۱۳۸۶: ۴۷).
۴-۲-۱- ۲- شیوههای عرضه خدمات بانکی
۱- شیوه عبور از مرز: یکی از مثالهای مناسب برای این شیوه، اعتبارات اسنادی است. اعتبارات اسنادی، به معنای هرگونه ترتیباتی است که به موجب آن یک بانک (بانک گشاینده اعتبار) بنا به تقاضا و بر اساس دستورات یک مشتری (متقاضی اعتبار) یا از طرف خود موظف میشود تا در مقابل اسناد مقرر شده، مشروط بر اینکه شرایط اعتبار رعایت شده باشد:
الف) پرداختی را به شخص ثالث (ذینفع اعتبار) یا به حواله کرد او انجام دهند یا بروات صادره توسط ذینفع را قبول و پرداخت کند یا
ب) به بانک دیگری اجازه دهد که این پرداخت را انجام دهد و یا چنین برواتی را قبول و پرداخت کند، یا
ج) به بانک دیگری اجازه معامله دهد (ماده ۲ مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی سال ۱۹۹۳). اعتبار اسنادی نه قرارداد محض است و نه یک سند قابل معامله محض، بلکه پارهای از اوصاف هر یک از این دو با میزان قابل توجهی از خصائص ویژه خود این ابزار در یکدیگر درآمیختهاند و اعتبار اسنادی را شکل دادهاند. اعتبار اسنادی یک تاسیس خاص تجاری است ( هنرمند،۱۳۸۸: ۵۵). مثال دیگر ارائه فعالیتهای بانکی از طریق سیستم مخابرات در قالب پیامهای سوئیفت و یا ارسال انواع حوالههای ارزی است. این خدمت در مبحث خدمات ارتباطات توضیح داده خواهد شد.
۲- مصرف در خارج: به عنوان مثال یک فرد آرژانتینی در مدت اقامت خود در امریکا از خدمات بانکی آن کشور استفاده میکند.
۳- حضور تجاری: در این شیوه خدمات به واسطه تشکیل موسسه در کشور محل عرضه خدمات، عرضه میشود. در ایران، بانک های المستقبل (فیوچر۲۲) بحرین و استاندارد چارترد۲۳ بریتانیا، در مناطق آزاد کیش شعبه دایر نمودند البته در حال حاضر این شعبات به دلیل اعمال تحریمها عملاً به حال تعطیل درآمدهاند. بانک استاندارد چارترد یک شرکت چند ملیتی خدمات بانکی و مالی است که در سال ۱۹۶۹ میلادی تاسیس شده و مقر آن در لندن است. بانک تجارت ایران و اروپا نیز به عنوان بانکی که با سرمایه گذاری ۴ بانک ایرانی در آلمان تاسیس گردید و یک موسسه مالی خارجی به شمار میرود، در تهران و کیش اقدام به افتتاح شعبه نموده است (حاجی زاده،۱۳۹۱: ۴).
۴- جابجایی اشخاص حقیقی: مثل اینکه، بانک استاندارد چارترد برای شعبه خود در ایران یک مدیر اجرایی اعزام کند. البته در صورتی که خدمت به گونهای باشد که شخص حقیقی ، بدون نیاز به داشتن موسسه یا شرکت نیز بتواند آن را انجام دهد، لزومی نخواهد بود که شخص حقیقی از جانب یک موسسه اعزام شود. به عنوان مثال برخی از مشاوران بخشهای مختلف خدماتی مثل حسابداران و کارشناسان فنی، میتوانند به صورت مستقل به کشور دیگر بروند و به عرضه خدماتی مثل مشاوره و بازاریابی بپردازند.
۴-۲-۲- خدمات بیمه
به موجب ماده یک قانون بیمه:« بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می کند در ازاء پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حادثه خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی را بپردازد. متعهد را بیمه گر، طرف تعهد را بیمه گذار، وجهی را که بیمه گذار به بیمه گر می پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه می شود، موضوع بیمه می نامند.» یکی از اساسیترین ویژگیهای خدمات بیمه، نامشهود و ناملموس بودن آن است.
بیمه به عنوان یکی از عوامل مهم پیشرفت و توسعه اقتصادی همواره مد نظر کشورها در مسیر توسعه بوده است. در حقیقت بیمه برای تجارت و فرایند توسعه به اندازه ای مهم است که سازمان ملل در اولین اجلاس کنفرانس سازمان ملل برای تجارت و توسعه در سال ۱۹۶۴ به طور رسمی تصدیق کرد که« بازار بیمه ملی و مناسب و بیمه اتکایی از خصوصیات لازم برای رشد اقتصادی است (مجتهد، ۱۳۶۸: ۱۴). کارشناسان سازمان جهانی تجارت نیز مانند سایر کارشناسان اقتصادی، بیمه را جزو کالاهای غیر ملموس می دانند (هشترودی، ۱۳۶۹: ۱۱).
۴-۲-۲-۱- انواع بیمه ها
انواع بیمههای موجود در بازار جهانی به سه گروه تقسیم میگردد:
۱. بیمه عمر که شامل نوعی از پس انداز به اضافه پوشش عمر، بیمه بازنشستگی و بیمه درمانی می شود. بیمه زندگی عبارت از نوعی بیمه نامه است که در آن تعهد بیمه گر منوط ومرتبط با فوت یا حیات بیمه شده است و در قالب بیمه های عمر صادر می شود. قرارداد بیمه های زندگی در زمره قراردادهایی نیست که در زمان بروز ضرر و زیان های مالی، یکی از طرفین متعهد به نجات طرف دیگر باشد. موضوع بیمه در بیمه نامه آتش سوزی، باربری و بیمه زندگی کاملا با یکدیگر متفاوت است. در بیمه نامه آتش سوزی، موضوع بیمه ارزش تجاری دارد، حال آنکه در بیمه زندگی، زندگی بیمه گذار، موضوع بیمه است. بیمه هایی چون بیمه های عمر زمانی، بیمه تمام عمر و بیمه عمر و پس انداز و بیمه عمر و سرمایه گذاری جزو تقسیمات بیمه عمرند و زیر مجموعه بیمه های عمر محسوب می شوند که تحت بیمه زندگی از آن یاد می شود. (جلالی لواسانی، بی تا: ۴)
۲. بیمه غیر عمر یا عمومی( در امریکا بیمه حوادث/ املاک) که به دو نوع امور شخصی و خطرات دسته جمعی – برای نمونه بیمه مسکن و بیمه خودرو- تقسیم می شود که افراد آنها را خریداری می کنند و خطرات عظیم صنعتی و تجاری که شرکت ها و موسسات حرفه ای خود را در مقابل حوادث و خسارت های بزرگ و مسئولیت های حرفه ای بیمه می کنند.
۳. بیمه اتکایی : نوعی از بیمه که بیمه گران برای خود خریداری می کنند تا در مقابل مطالبات بزرگ و خطرات غیر قابل پیش بینی محفوظ بمانند یا اینکه بیش از ظرفیت سرمایه ای خود بیمه نامه صادر کنند ( هشترودی، ۱۳۶۹: ۱۱).
بر اساس ماده ۴ قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶ : « موضوع بیمه ممکن است مال باشد اعم از عین یا منفعت یا هر حق مالی یا هر نوع مسئولیت حقوقی مشروط بر اینکه بیمه گذار نسبت به بقاء آنچه بیمه می دهد، ذینفع باشد و همچنین ممکن است بیمه برای حادثه یا خطری باشد که از وقوع آن بیمه گذار متضرر می گردد.» این ماده ، اگرچه به بیمه های اتکایی اشارهای ننموده است اما میتوان از عبارت «هرنوع مسئولیت حقوقی»، چنین برداشت نمود که مسئولیت بیمه گر در مقابل بیمه گذار به جبران خسارات و ایفای تعهد به پرداخت غرامت نیز مصداق عبارت مذکور می باشد. بیمه در سازمان جهانی تجارت دارای چهار زیر بخش می باشد:« الف: بیمه های مستقیم که شامل بیمه های زندگی و غیر زندگی می شود، ب: بیمه های اتکایی و واگذاری، ج: واسطه گری بیمه که شامل نمایندگی و دلالی می شود و د: خدمات فرعی بیمه مانند مشاوره، کارشناسی آماری بیمه، ارزیابی ریسک و دریافت خسارت (کندون۲۴، ۲۰۰۲: ۷).
۴-۲-۲-۲- بیمه اتکایی
از اصول اولیه بیمه در کلیه رشته ها این است که ریسک بیمه شده تا جایی که ممکن است در سطح وسیعی پخش شود. بیمه اتکایی راه حل این اصل است. بیمه اتکایی نظامی است که بیمه گر صادر کننده بیمه را قادر می سازد که با توجه به سرمایه و ذخایر خود بخشی از ریسک های صادره را به حساب خود نگه دارد و مازاد بر توان خود را بین بیمه گران اتکایی مختلف تقسیم کند. به بیان دیگر، بیمه اتکایی را می توان توزیع جهانی ریسک نامید. بیمه اتکایی موجب می شود که بیمه گر صادرکننده ظرفیت خود را به مبلغ خاصی که توانایی او اجازه می دهد، محدود نکند، بلکه ریسک های بزرگ با سرمایه های بالا را به راحتی قبول و مازاد را بیمه اتکایی کند.
هم اکنون اختصاص ارز برای خرید پوشش اتکایی و انتقال آن، باید به تایید بیمه مرکزی ایران برسد تا بانک مرکزی در مورد تخصیص سهمیه ارزی اقدام کند. دلیل این امر آن است که باید از ظرفیت های بازار داخلی به طور کامل استفاده شود و ضرورت اخذ پوشش از بازارهای خارجی اجتناب پذیر باشد. بیمه گر اتکایی علاوه بر ارائه پوشش اتکایی، با بازدیدهای مقطعی مشاور فنی امینی برای بیمه گر به شمار می آید و رابطه این دو نوعی رابطه تجاری تعریف شده است (کریمی، ۱۳۸۵: ۲۶).
در نظام بیمه اتکایی شرکتی که بخشی از صادره های خود را به بیمه گر اتکایی واگذار می کند شرکت واگذارنده نامیده می شود. قرارداد اتکایی که بیمه گر واگذارنده با بیمه گر اتکایی منعقد می کند قرارداد مستقلی است که هیچ ارتباطی با قرارداد بیمه بین بیمه گر و واگذارنده با بیمه گذار ندارد. نتیجه اینکه هیچ گونه رابطه حقوقی بین بیمه گذار و بیمه گر اتکایی نیست و در صورت تحقق خطر بیمه گذار برای دریافت خسارت خود باید به بیمه گر مراجعه کند و او مسئول پرداخت خسارت است و خسارت سهم بیمه گران اتکایی را خود وصول می نماید. نتیجه دیگری که از مفهوم منفک و مستقل بودن قرارداد بیمه مستقیم از قرار بیمه اتکایی به دست می آید این است که هرگاه بیمه گر اتکایی دچار ورشکستگی و اعسار شود بیمه گر واگذارنده در مقابل بیمه گذار مسئول پرداخت خسارت است و هرگاه بیمه گر واگذارنده ورشکسته شود بیمه گر اتکایی به میزان سهم خود از خسارت در مقابل واگذارنده مسئول است. دراین صورت بدهی بیمه گر اتکایی جزو دارایی بیمه گر واگذارنده محسوب می شود (عبدی،۱۳۸۴: ۵). براساس ماده ۷۱ قانون بیمه سال ۱۳۵۰ یکی از وظایف و اختیارات بیمه مرکزی، انجام بیمه های اتکایی اجباری است. بر اساس این قانون کلیه شرکت های بیمه ایرانی موظفند انجام کلیه امور واگذاری اتکایی مازاد بر توان نگهداری خود را ضمن رعایت کلیه قوانین و مقررات مربوط و پس از انجام اتکایی فیمابین به بیمه مرکزی ایران واگذار کنند. شرکت های بیمه موظفند ۵۰ درصد در رشته بیمههای زندگی و ۲۵ درصد در سایر رشتهها از معاملات بیمهای مستقیم خود را نزد بیمه مرکزی ایران به صورت اتکایی واگذار کنند (باغجری،۱۳۸۴: ۱۹-۲۰).
۴-۲-۲-۳- شیوه های عرضه خدمات بیمه
عبور از مرز: فروش خدمات بیمه به دو صورت حضوری و غیر حضوری انجام میشود. در شکل غیر حضوری معمولاً با استفاده از اینترنت، خرید خدمات صورت میگیرد. فروش حضوری بیمه عبارت است از انتقال اطلاعات درباره محصول، خدمت، ایده و

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید