کنندگان نقاط تماس بین المللی(Access Service providers ) و ارائه دهندگان خدمات اینترنتی (رساها)(Internet Service Providers ): این دسته اصلی ترین واسطه در ارتباط اینترنتی هستند چرا که هرگونه ارتباط بین سیستم های شخصی اشخاص حقیقی و حقوقی با شبکه جهان گستر اینترنت صرفا از طریق این واسطه ها برقرار می شوند. این دسته از ارائه دهندگان خدمات دسترسی، که به صورت تجاری فعالیت می نمایند، تحت عنوان « ارائه دهندگان خدمات اینترنتی (رساها)» شناخته می شوند. در ایران بر اساس بند ۱ آیین نامه نحوه اخذ و ضوابط فنی نقطه تماس بین المللی(موضوع قسمت الف از مقررات و ضوابط شبکه های اطلاع رسانی رایانه ای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۰ ): « ایجاد نقطه تماس بین المللی در انحصار دولت می باشد و ارائه مجوز به دستگاه های ذیربط توسط شورای عالی اطلاع رسانی صورت می گیرد.» بنابراین در حال حاضر برقراری ارتباط بین المللی از طریق اینترنت در انحصار دولت است؛ معهذا به موجب قسمت ب مقررات و ضوابط مزبور که تحت عنوان « آیین نامه واحد های ارائه کننده خدمات اطلاع رسانی و اینترنت» می باشد، موسساتی تحت عنوان« رساها » می توانند فعالیت هایی را در زمینه خدمات اطلاع رسانی و اینترنت از جمله فراهم آوردن امکان دسترسی کاربران به اینترنت با رعایت آیین نامه یاد شده انجام دهند. رساها به موسساتی اطلاق می شوند که امکان دستیابی و ارتباط کاربران به اینترنت را فراهم می آورند (Aplin,1992: 2).
۲- ارائه دهندگان خدمات میزبانی(Host service provider): سیستم میزبان، یک محل ذخیره دیجیتال است که از طریق اینترنت قابل دستیابی می باشد. نوع داده هایی که در سیستم میزبان ذخیره می شود، متنوع بوده و شامل نرم افزارهای رایانه ای و اسناد متنی و گرافیکی و هر نوع داده دیگری می شود. دارنده سیستم میزبان دارای طیفی گسترده از روابط احتمالی با داده ذخیره شده در سیستم میزبان است. لذا می تواند مالک همه داده ها باشد یا به نحوی فعال بر همه آنها کنترل داشته باشد؛ همانند مواردی که یک شرکت، میزبانی داده های خود را به عهده دارد. میزبانی در واقع ارائه خدمات پایدار ذخیره اطلاعاتی است که روی سرور میزبان قرار گرفته و برای اشخاصی که تمایل دارند آنها را مشاهده نمایند، قابل نمایش و دسترسی است (Lavanchy,2002:61 ).
۴-۶-۲- خصوصی سازی مخابرات
به موجب ماده ۱۲۴ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران تاکید شده است که به منظور تحقق حاکمیت دولت، ایجاد و حفظ شبکه های مادر مخابراتی، تنظیم فضای فرکانسی کشور و تضمین استمرار ارائه خدمات پستی و مخابراتی به عهده دولت است. هرچند در گذشته، حفظ نظم عمومی و تأمین امنیت به عنوان مهم ترین وظیفه حکومت در یک جامعه ابتدایی تلقی می شد، اما امروزه علاوه برآن، انتظار به حق مردم از دولت، امکان مشارکت آنها در تعیین سرنوشت خود از جمله در عرصه های اقتصادی است. این مشارکت می تواند در قالب های خصوصی سازی، آزاد سازی و واگذاری بخشی از فعالیت بنگاه های دولتی به بخش خصوصی صورت گیرد. معمولا خصوصی سازی در کشورهای در حال توسعه با واگذاری تلفن های ثابت شروع شده است. به عنوان مثال کشورهایی همچون چین، هند، کره جنوبی فضای رقابتی را در بخش های منتخب بازار تلفن ثابت، اعمال نموده اند.
برخی دیگر از کشورهای در حال توسعه مانند هنگ کنگ، اندونزی، مالزی، پاکستان و سنگاپور ابتدا شرکت های تحت مالکیت دولت را خصوصی کرده اند. بعضی از کشورها مانند مصر و سوریه نیز اپراتورهای دولتی را ترجیح داده اند، درحالیکه کشورهایی مانند ژاپن و سریلانکا، آزادسازی و خصوصی سازی را همزمان انجام داده اند، کشورهایی مانند تایوان و تایلند، بیشتر بر روی ساختار بازار رقابتی تاکید کرده اند (رویسی،۱۳۸۴: ۲۰۸-۲۱۰). فرانسه در سال ۲۰۰۴ خصوصی سازی را در بخش مخابرات ملی شروع کرده و دولت سهام خود را در بخش مخابرات به کمتر از ۵۰ درصد کاهش داد (شرق،۱۳۸۲: ۱۵).
یکی از بخش هایی که خصوصی سازی در آن با تاخیر انجام می پذیرد بخش مخابرات است، زیرا خصوصی سازی در این بخش فرآیند پیچیده ای است که در آن سرمایه های خصوصی و دانش فنی بهره برداران غیردولتی، برای ارائه سرویس های بهتر به کار گرفته می شود. در روند خصوصیسازی سیستم ارتباطات، پست و مخابرات تلاش میشود تا حاکمیت اصلی از دست نرود و شبکههای مادر مخابراتی در انحصار دولت باقی بماند. برای خصوصیسازی در این حوزه، تغییر اساسنامه مخابرات ضرورت دارد (گودرزوند چگینی و میرزاد زارع،۱۳۸۹: ۹۱).
اولین مرجع قانونی مبنی بر اجازه داشتن دولت برای صدور مجوز فعالیت بخش غیردولتی و به تعبیری آزادسازی فعالیت های مخابراتی و پستی، ماده ۲۸ قانون برنامه سوم توسعه است. در این ماده به دولت اجازه داده شده است تا برای تحقق اصل ۴۳ قانون اساسی و با توجه به ضوابط و قلمرو های تعیین شده در ماده ۱۲۴ قانون برنامه سوم، تمهیدات لازم برای عرضه خدمات پستی و مخابراتی توسط بخش غیردولتی داخلی فراهم گردد. در این ماده حفظ امور حاکمیتی و عدم ایجاد انحصار در بخش غیردولتی و استمرار ارائه خدمات از نکات قابل توجهی است که قانونگذار از دولت خواسته است تا در فرایند آزادسازی، مورد خدشه وارد نشود. این ماده قانونی، اولین گامی است که برای آزادسازی برداشته شده است.در بند الف ماده ۱۲۴ به دولت اجازه داده شده است تا در امور شبکه تلفن همراه، شبکه پی جو، مراکز تلفن کم ظرفیت، شبکه انتقال داده ها، شبکه های ارائه خدمات ارزش افزوده، شبکه مخابرات روستایی، اقدام به آزادسازی فعالیت ها نماید و به بخش غیر دولتی اجازه دهد تا در شبکه های غیر مادر بخش مخابرات به شبکه های مستقل و موردی مخابراتی، مجوز فعالیت صادر نماید. این ماده قانونی شروع به فعالیت اجرایی در آزادسازی را پیش بینی می نماید. در برنامه سوم توسعه اقدامات زیر انجام گرفته است:
۱- تدوین آیین نامه نحوه صدور مجوز ارائه خدمات پی جو که منجر به انتخاب ۲ اپراتور سراسری برای ارائه خدمات شده است. این دو شبکه در حال حاضر فعال بوده و به ارائه خدمات به حدود ۱۰۰ هزار مشترک می پردازد. اتحادیه بینالمللی مخابرات خدمات پیجو را بدین نحو تعریف کرده است:« پیجینگ سرویسی است یک طرفه و غیر صوتی که پیامهای عددی و حروفی را ارسال میکند. خدمات پیجو نخستین بار در سال ۱۳۶۸ و از طریق شرکت مخابرات ایران در سطح شهر تهران به متقاضیان ارائه شد (مومنی،۱۳۸۶: ۸).
۲- تدوین ضوابط واگذاری خدمات تلفن ثابت که به انتخاب ۶ اپراتور منجر شد ولی هیچکدام ازاین شرکت ها تا کنون موفق به راه اندازی شبکه های مستقل و موازی نشده اند.
۳- ضوابط مربوط به صدور مجوز فعالیت اپراتور دوم تلفن همراه تدوین و براساس آن، شرکت ایرانسل انتخاب گردید. بخاطر تصویب قانون خاص این موضوع، تغییراتی در فرایند کار ایجاد و باعث تاخیر یک ساله گردید اما در نهایت این شبکه به بهره برداری رسید. فعالیت اپراتور دوم تلفن همراه(ایرانسل) در اجرای بند الف ماده ۱۲۴ برنامه سوم توسعه صورت میگیرد که در آن بر خصوصیسازی در حوزه مخابرات و ایجاد یک شبکه مستقل و موازی با مالکیت بخش خصوصی در زمینه مخابرات تاکید شده است (روند اقتصادی،۱۳۸۴: ۴۲).
۴- آیین نامه واگذاری مجوز ارائه خدمات انتقال داده ها تصویب و بر اساس آن حدود ۱۰ شرکت برگزیده شدند. این شرکت ها در حال حاضر به ارائه خدمات می پردازند. خدمات انتقال دادهها شامل طیف وسیعی از خدمات ارتباطات و خدمات اطلاعرسانی است که به معنای انتقال دادههای الکترونیکی رقومی از نقطهای به نقطه دیگر(به جز پخش رادیویی و تلویزیونی) میباشد. این انتقال میتواند بصورت پیوسته (مثل ارتباطات زمینی با فیبر نوری یا ارتباطات ماهوارهای) یا ناپیوسته (مثل انتقال نوارهای مغناطیسی، نوارهای ویدئویی و لوحهای فشرده برای پردازش و بازخوانی رایانهای) انجام شود (آگاروال،۱۳۸۲: ۲۱۵).
۵- آیین نامه مربوط به ارائه خدمات تلفنی ماهواره نیز تصویب شد و یک شرکت با اخذ پروانه به ارائه خدمات می پردازد. برای ارائه خدمات تلفن همراه ماهوارهای در سال ۱۹۷۹ سازمانی متشکل از ۸۴ کشور به نام اینمارست۲۹ تشکیل شد. این سازمان با ارتباط گیری با کلیه ایستگاههای زمینی خود که در سراسر جهان قرار دارند و متعلق به شرکتهای مخابراتی مختلف هستند به مشتریان خود در بخش فضا، ظرفیت ماهوارهای میدهد. ایستگاه زمینی بومهن شرکت مخابرات ایران یکی از این ایستگاهها است. خدمات این سرویس شامل مکالمه تلفنی، دورنگار، انتقال دیتا (شامل تمامی امکانات اینترنتی) و ایمیل است. شبکه جهانی اینمارست، اولین سرویس ارتباطات سیار در نوع خود میباشد که دسترسی به صدا و دیتا از طریق خطوط پرسرعت را به طور همزمان به وسیله یک دستگاه قابل حمل در مقیاس جهانی فراهم میآورد. در ایران، شرکت کمان هرمزگان به عنوان فراهمآور یکی از بخشهای خدمات اینمارست فعالیت میکند. شرکت مخابرات ایران در سال ۸۲ بخشنامهای را برای اعلام تعرفه خدمات مذکور تنظیم کرد (غفاری، ۱۳۸۷: ۱۲۱). شرکت تالیا، به عنوان اولین شبکه تلفن همراه پیشپرداخته در ایران در سال ۱۳۸۴ آغاز به کار کرد. قرارداد این شرکت برای مدت ۱۰ سال منعقد گردید و در اواخر آبان ۱۳۹۱ برای یک دوره ده ساله دیگر تمدید شد (خبرگزاری جمهوری اسلامی،۲۶/۸/۱۳۹۱). شرکت ایرانسل به عنوان اپراتور دوم تلفن همراه در ایران، به ارائه خدمات نسل ۲.۵ و ۲.۷۵ میپردازد. خدمات نسل ۲.۵ یک سری خدمات به نام خدمات حامل از قبیل امکان ارسال پیام کوتاه، تعریف صندوق صوتی و … را در اختیار کاربر قرار میدهد. نسل ۲.۷۵ علاوه بر انتقال صدا و خدمات نسل ۲.۵، توانایی انتقال داده با استفاده از فناوری اینترنت همراه (GPRS)، خدمات اینترنت پرسرعت بیسیم (وایمکس) و خدمات پیام چند رسانهای (MMS) را دارد. از دیگر خدمات این اپراتور میتوان به خدمات سامانه جهانی ارتباطات همراه اشاره کرد که یکی از متداولترین استانداردهای تلفنهای همراه در جهان است. این خدمت، مشترکین را قادر میسازد از تلفنهای همراه خود در بیشتر نقاط دنیا استفاده کنند. این خدمت بیشتر به نام رومینگ شناخته میشود (بهزادیاننژاد،۱۳۹۱، ۲).
در راستای سیاست خصوصیسازی، بخش مخابرات نیز مشمول سیاستهای کلی اصل ۴۴ قرار گرفت اما در این ابلاغیه برخی موارد همچون شبکههای مادر مخابراتی و خدمات پایه پستی، همچنان تحت حاکمیت دولت باقی خواهد ماند. براساس بند ۲ بخش ” سیاست های کلی توسعه بخش های غیردولتی و جلوگیری از بزرگ شدن بخش دولتی” ابلاغیه مقام معظم رهبری در خصوص سیاست های کلی اصل ۴۴ مورخ ۱/۳/۱۳۸۴ : ” سرمایه گذاری، مالکیت و مدیریت در زمینه های مذکور در اصل ۴۴ قانون اساسی به شرح ذیل توسط بنگاه ها و نهاد

دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید