دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 اصل برائت و تعارض آن با منافع  عمومی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

قسمت پنجمرویه قضایی

«شکل کلی تصمیم مکرر قضایی که در موارد مشابه به لحاظ الزام معنوی و یا الزام قانونی مبنای حکم مرجع قضایی قرار گیرد رویه قضایی نامیده می شود.»[1]این اصطلاح یعنی رویه قضایی اگر به طور مطلق استعمال شود مقصود از آن مجموعه آرای قضایی است.ولی به معنی خاص خود  در جایی به کار می رود که محاکم با دسته ای از آنها در باب یکی از مسائل حقوقی روش یکسانی را به کار گیرند.[2]در مواردی که با اجمال،نقص،سکوت و یا تناقض قوانین روبرو شویم به سراغ رویه قضایی می رویم.[3]امروزه رویه قضایی سهم بزرگی در شکل گیری حقوق دارد و به عنوان یک ضرورت مطرح است.رویه قضایی در همه رشته های حقوق راه یافته و عمل ناقص قانونگذار را تکمیل می کند.[4]در حقوق کشور ما نیز رویه قضایی دارای اهمیت زیادی است و در شکل گیری حقوق موضوعه نیز نقش به سزایی داشته است.

مطابق اصل 167 قانون اساسی:

«قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوی را در قوانین مدونه بیاید و اگر نیابد با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر حکم قضیه را صادر نماید و نمی تواند به بهانه سکوت یا نقض یا اجمال یا تعارض قوانین مدونه از رسیدگی به دعوی و صدور حکم امتناع ورزد.»

چنانکه پیش تر اشاره شد اصل برائت در کتاب و سنت پیامبر و در قوانین و مقررات مد نظر قرار گرفته اند.حال با توجه به مواردی ممکن است در مواردی با سکوت و یا ابهام و اجمال قوانین مواجه شود.باید دانست در ای صورت راه حل استنباطی قاضی می باید با توجه به اصول حقوقی و منابع اسلامی همواره اصل برائت را چه در امور حقوقی و چه در امور کیفری مد نظر قرار دهد.قاضی باید به رویه های قضایی غیر لازم الاتباع بیاندیشد و اگر نظری مغایر با آن رویه ها دارد ابراز کند .چه بسا نظر او بتواند رویه پرسابقه ای را که مخالف اصل برائت یا به طور کلی هر اصل مهم حقوقی که خارج از چهارچوب بحث  بوده را تغییر دهد.[5]

قسمت ششمعقاید علمای حقوق

دکترین[6] یا عقاید علمای حقوق همان طور که می دانیم متضمن نظریاتی است که صاحبنظران و اساتید این رشته در تفسیرها،مقالات،سمینارها و … ابراز می دارند.حقوقدانان به طور کلی برای این اصل در آثار خود اهمیت خاصی قائل شده اند.اصول آیین دادرسی کیفری در هر کجا رد پایی از این اصل را به دنبال دارد.در واقع در راس مطالب هر حقوقدانی به اصل برائت توجه خاصی مبذول شده است.

به عقیده یکی از حقوقدانان اصل برائت از جمله اصول و قواعدی است که حقوق کیفری بر مبنای آن استوار بوده و یکی از معیارهای اعمال عدالت محسوب می شود.[7]حقودانان دیگری این اصل را از مترقی ترین اصول در همه نظامهای حقوقی می داند که امروزه مورد قبول همه نظامهای آیین دادرسی کیفری قرار گرفته است.[8]

اگرچه اعمال اصل برائت یا فرض بی گناهی از طرف پاره ای افراد مورد انتقاد قرار گرفته است از جمله آنریکوفری جرم شناس معروف معتقد است در خصوص پاره ای از مجرمین مادرزادی و بالفطره بایستی (اصل مجرمیت) به جای (اصل برائت) حاکم باشد، در مقابل نیز اغلب حقوقدانان با اعتراض به این طرز تفکر معتقد هستند چنین نظریه ای مغایر با حقوق عمومی است و در نتیجه مردود می باشد، زیرا تعدد و تکرار جرم قرینه ای بر حالت خطرناک فرد تلقی می شود نه این که دلالت بر بزهکاری به جرم انتسابی و مجرمیت او نماید.[9]به طور کلی باید گفت اصل برائت به طور عام از طرف همه حقوق دانان مورد قبول قرار گرفته و هیچ یک در پذیرش این اصل تردیدی ندارند.

[1] مدنی،سید جلال الدین،رویه قضایی،نشر پایدار،چاپ هفتم،پاییز 1386،ص 3

[2] کاتوزیان،ناصر،مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران،نشر شرکت سهامی انتشار،چاپ بیست و پنجم،1378،ص 189

[3] همان منبع،ص 189 به بعد

[4] محمد زاده وادقانی،علی رضا،رویه قضایی و نقش سازنده آن در حقوق،مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران،شماره 38،سال 1376،ص 15

[5] همان منبع،ص 81

[6] Doctrine

[7] شمس ناتری،محمد ابراهیم،اصل برائت و موارد عدول از آن در حقوق کیفری،مجله مجتمع آموزش عالی قم،سال چهارم،شماره چهاردهم،ص 66

[8] زراعت،عباس،اصول آیین دادرسی کیفری ایران،نشر مجد،چاپ اول،1382،ص 11

[9] http://www.khorramshahi.ir/articles

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سوالات تحقیق

تحقیقی که پیش رو دارید در پی پاسخ به یک پرسش اساسی است و آن اینکه آیا اصل برائت با منافع عمومی در تعارض می باشد یا خیر؟در صورتی که به این پرسش پاسخ مثبت داده شود در صدد بررسی و مطالعه این مسئله خواهیم بود که اصل برائت در چه مواردی با منافع عمومی در تعارض می باشد.

اهداف تحقیق

امروزه اصل برائت به عنوان یکی از اصول مسلم حقوقی در تمام نظامهای  حقوقی مدرن پذیرفته شده است.اما این اصل در همان نظامهای حقوقی دارای استثنائاتی است که ریشه در تعارض با منافع عموم دارد.آنجایی که صحبت از منافع عمومی افراد یک جامعه می شود، اصل مذکور نیز دارای استثنائاتی می باشد.بدین منظور پس از توضیح در باب کلیات و مفاهیم اصل برائت در پی آنیم که موارد استثناء را به طور مفصل شرح دهیم.

دسته‌ها: پایان نامه حقوق