پایان نامه ها و مقالات

حفاظت محیط زیست

به چشمه های باداب سورت

شکل ۳-۱۲- تصاویر چشمه آب ترش ایستگاه چهارم (چشمه های باداب سورت)

شکل ۳-۱۳- تصاویر مربوط به استخر آب شور و حوضچه های آب شور باداب سورت

۳-۸-عملیات آزمایشگاهی:
عملیات آزمایشگاهی شامل جداسازی، شناسایی طبق منابع و شمارش آن براساس فراوانی ایستگاه بوده است. شناسایی تا پایین ترین رده ممکن(خانواده ، جنس) انجام گرفت و اطلاعات حاصله در فرمهای مشخص ثبت می گردید.

۳-۹-سنجه یا معیار جمعیتی:
در مطالعات بی مهره گان کفزی چشمه ها و مطابق پروتکل ارزیابی زیستی آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده (USEPA) چند سنجه یا معیار جمعیتی به عنوان قابل اتکا ترین و متداولترین معیار طبقه بندی بیولوژیک ایستگاه های مطالعاتی معرفی شده است(EPA,2006)، که در این جا از شاخصهای تنوع گونه ای شانون (معادله ۱)،غنای گونهای مارگالف(معادله ۲)و غالبیت سیمپسون(معادله ۳ )، جهت ارزیابی وضعیت فون ماکروبنتیک و کیفیت زیستی آب استفاده شد.

۳-۱۰-شاخص ها
شاخص تنوع : مشهورترین و متداول ترین آنها شاخص تنوع شانن – وینر (H”) می باشد :
شاخص تنوع شانون-وینر (Shannon-Wiener index) (“H):
این شاخص در بین اکولوژیست ها دارای اعتبارویژه ای بوده و بیشترین کاربرد را دارا است.همچنین لازم به ذکر است که تنوع گونه ای با کاهش کیفیت آب کاهش می یابد(Shannon and Weaver,1949) .
اطلاعات مربوط به تعداد گونه های متعلق به یک جمعیت(Richness) و فراوانی نسبی آنها (Evenness) با هم در محاسبه آن لحاظ می شود و تخمینی از ترکیب جمعیت کفزیان است .بعلاوه به منظور تعیین تنوع گونه ای این اکوسیستم و ارائه آن به صورت یک کمیت عددی از شاخص تنوع گونه ای شانون استفاده شد . شاخص تنوع گونه ای عبارت است از نسبت بین تعداد گونه ها و مقدار اهمیت آنها،که در این فرمول؛
مشهورترین و متداول ترین آنها شاخص تنوع شانن – وینر (H”) می باشد که اطلاعات مربوط به تعداد گونه های متعلق به یک جمعیت(Richness) و فراوانی نسبی آنها (Evenness) با هم در محاسبه آن لحاظ می شود و تخمینی از ترکیب جمعیت کفزیان است(Bass,1995) طبق فرمول زیر محاسبه شده.

H”= -∑▒〖Pi Ln Pi〗

=H تنوع شانن- واینر، =Pi نسبت فراوانی گونه به فراوانی کل موجودات در ایستگاه مربوطه

یا :
=H شاخص تنوع گونه ای
=N تعداد کل جمعیت افراد
=Ni تعداد جمعیت گونه iام و sتعداد کل گونه ها می باشد .

جدول۴:طبقه بندی کیفی منابع آبی بر اساس شاخص تنوع شانن-وینر(۲۶)
H’<1 H’=1-2 H’ ‍۳< H’شاخص تنوع
وضعیت آلودگی غیرآلوده نسبتاًآلوده شدیداًآلوده

جدول۳-۴. الگوی معرفی شده توسط۱۹۹۲ Welch,

شاخص شانون
نتیجه
H<1
منطقه با آلودگی بالا
۱ منطقه با آلودگی متوسط
H>۳
منطقه فاقد آلودگی

براساس طبقه بندی Dorris & Wilhm در سال ۱۹۶۸ برای ارزیابی اثرات آلودگی آلی بر روی ساختار جمعیتی منابع آب که عنوان کردند هرگاه شاخص تنوع شانون کمتر از ۱ باشد اکوسیستم شدیدا آلوده ، بین ۱-۳ اکوسیستم در وضعیت نسبتا آلوده و هرگاه بیشتر از ۳ باشد غیر آلوده است.

۲- شاخص مارگالف (Margalef’s index):

برای تعیین شاخص غنای گونه ای از فرمول Margalef(1958) استفاده شد .

=Rشاخص غنای گونه ای
=S تعداد کل گونه ها
=Nتعداد کل افراد مشاهده شده

۳-شاخص سیمپسون (Simpson’s index):

همچنین جهت تعیین شاخص غالبیت سیمپسون از فرمول زیر استفاده شد:

D= شاخص غالبیت سیمپسون
N= تعداد کل افراد شمارش شده.

محاسبات آماری:
بعد از شمارش نمونه‌های هر راسته و افراد آن، کل فراوانی، میانگین و درصد فراوانی محاسبه و ارقام به دست آمده از تمامی شاخص‌ها بر اساس میانگین و انحراف معیار ارائه شد.
به این صورت که میانگین هر ماه بر اساس فرمول زیر تعین می گردید و در هر جایی که میانگین عدد رندی بدست نمی آمد، آن را بصورت عدد صحیح می نوشتیم تا در حل شاخص ها مشکلی بوجود نیاید . بعد از آن فراوانی مربوط به هر ماه را بصورت فرمول زیر بدست می آوردیم:

برای تجزیه وتحلیل کلیه داده ها، ازنرم افزارSPSS 16 Stats Direct و برای رسم نمودارها از برنامهExcel2010 استفاده گردید. داده ها ابتدا جهت اطمینان از نرمال بودن با آزمون Shapiro-wilk بررسی شدند. سپس در صورت نرمال بودن توزیع داده های مورد بررسی، با استفاده از آزمون تجزیه واریانس یکطرفه (Oneway ANOVA) در سطح اطمینان ۹۵%، ابتدا اختلاف کلی بین میانگین ها مشخص و سپس با آزمون دانکن (Duncan)، هر یک از ایستگاه ها از یکدیگر تفکیک گردیدند و در مواقعی که داده ها نرمال نبودند، از آزمون ناپارامتری کروسکال – والیس (Kruskal-Wallis)، استفاده شد.

فصل چهارم
نتایج

نتایج:

۴-۱- رده بندی نمونههای موجود
نتایج این تحقیق بصورت نتایج بیولوژیکی حاصل از نمونه برداری جوامع کفزی ارایه می گردد. در مدت هفت ماه (بهمن ۱۳۹۱-مرداد۱۳۹۲) نمونه برداری از فون کفزیان چهار چشمه

(چشمه قل قل ، زرابه، کورچشمه و باداب سورت )،منجر به شناسایی ۱۳ راسته و ۲۵ خانواده گردید.
از شاخه Mollusca :راسته Pulmonata با دو خانواده Ancylidae و Physidae وراسته Eulamellibrancha با یک خانواده Dreissensiidae ، از شاخه Annelida: راسته
Hirudinea با دو خانواده Erpobdellidae و Glossiphonidae و راسته Haplotaxidae با یک خانواده
Tubificidae، از شاخه Arthropoda : راسته: Decapodaبا یک خانواده Potamidae با یک جنس Potamon sp.و راسته
Amphypoda با یک خانواده Gammaridae با جنس Gammarus sp. ،راسته Isopoda با یک خانواده
Asellidae با یک جنس Asellus sp. و راسته Hydrocarina با یک خانواده Argyronetidae وراسته Diptera با خانواده: Chironomidae با یک جنس Chironomus sp. ،خانواده Tabanidae با یک جنس Tabanus sp.،خانواده Anthomyiidae، خانواده Tipulidaeبا یک جنس Tipula sp.، خانواده Ceratopogonidae، خانواده Simuliidae با یک جنس Simulium sp.، خانواده Stratiomidae وراسته Hemiptera با یک خانواده Veliidae و راسته Ephemeroptera با یک خانواده Batidae با یک جنس Baetis sp. وراسته Odonata با خانواده : Platycnemididae، Gomphidae، Corduliidae، Lestidaeو Coenagrionidaeو راسته Trichoptera با یک خانواده Hydropsychidae شناسایی شدند.

جدول ۴- ۱-نتایج شناسایی ماکروبنتوزهای ایستگاه های موجود،کلاسه آبی گروه ها در چهار چشمه :چشمه قل قل ، زرابه، کورچشمه و باداب سورت (بهمن۹۱ – مرداد۹۲)

Genus
family
Order
Class
Phylum
ردیف

Ancylidae
Pulmonata
Gastropoda
Mollusca
۱

Physidae

۲

Dreissensiidae
Eulamellibrancha
Pelecypoda

۳

Erpobdellidae
Super order:
Hirudinea
Oligochaeta
Annelida
۴

Glossiphonidae

۵

Tubificidae
Haplotaxidae

۶
Potamon sp.
Potamidae
Decapoda
Crustacea
Arthropoda
۷
Gammarus sp.
Gammaridae
Amphypoda

۸
Asellus sp.
Asellidae
Isopoda

۹

Argyronetidae
Hydrocarina
Archnida

۱۰
Chironomus sp.
Chironomidae
Diptera
Insecta

۱۱
Tabanus sp.
Tabanidae

۱۲

Anthomyiidae

۱۳
Tipula sp.
Tipulidae

۱۴

Ceratopogonidae

۱۵
Simulium sp.
Simuliidae

۱۶

Stratiomidae

۱۷

Veliidae
Hemiptera

۱۸
Baetis sp.
Batidae
Ephemeroptera

۱۹

Platycnemididae
Odonata

۲۰

Gomphidae

۲۱

Corduliidae

۲۲

Lestidae

۲۳

Coenagrionidae

۲۴

Hydropsychidae
Trichoptera

۲۵

جدول ۴-۲-نمونههای مشاهده شده در زیر لوپ:

Figure
family
Order

Ancylidae
Pulmonata

Physidae

Dreissensiidae
Eulamellibrancha

Erpobdellidae
Super order:
Hirudinea

Glossiphonidae

Tubificidae
Haplotaxidae

Potamidae
Decapoda

Gammaridae
Amphypoda

Asellidae
Isopoda

Argyronetidae
Hydrocarina

Chironomidae
Diptera

Tabanidae

Anthomyiidae

Tipulidae

Ceratopogonidae

Simuliidae

Stratiomidae

Veliidae
Hemiptera

Batidae
Ephemeroptera

Platycnemididae
Odonata

Gomphidae

Corduliidae

Lestidae

Coenagrionidae

Hydropsychidae
Trichoptera

ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی در چهار ایستگاه مطالعاتی(چشمه های باداب سورت،زرابه،چشمه قل قل ،کورچشمه):

نمودار ۴-۱- ترکیب /فراوانی جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در ماه بهمن و اسفند۱۳۹۱

نمودار ۴-۲- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در فصل زمستان

نمودار۴-۳- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در ماه بهمن و اسفند

نمودار۴-۴- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در فصل زمستان۱۳۹۱

نمودار۴-۵- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در ماه فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۶- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در فصل بهار

نمودار۴-۷- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در فصل های فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۸- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در فصل بهار

نمودار۴-۹- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۱۰- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه۱ در فصل تابستان

نمودار۴-۱۱-ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۱ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۱۲- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ا در فصل تابستان

نمودار۴-۱۳- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در ماه های بهمن و اسفند

نمودار۴-۱۴- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فصل زمستان

نمودار۴-۱۵- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در ماه های بهمن و اسفند

نمودار۴-۱۶- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فصل زمستان

نمودار۴-۱۷- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۱۸- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فصل بهار

نمودار۴-۱۹-ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۲۰- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه۲ در فصل بهار

نمودار۴-۲۱- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۲۲- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فصل تابستان

نمودار۴-۲۳- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۲۴- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۲ در فصل تابستان

نمودار۴-۲۵- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در ماه های بهمن و اسفند

نمودار۴-۲۶- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل زمستان

نمودار۴-۲۷- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل بهمن و اسفند

نمودار۴-۲۸- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل زمستان

نمودار۴-۲۹- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۳۰- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل بهار

نمودار۴-۳۱- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در ماه های فروردین، اردیبهشت و خرداد

نمودار۴-۳۲- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل بهار

نمودار۴-۳۳- ترکیب جمعیت راسته بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۳۴- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۵ در فصل بهار

نمودار۴-۳۵- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در ماه های تیر و مرداد

نمودار۴-۳۶- ترکیب جمعیت خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۳ در فصل تابستان

نمودار۴-۳۷- ترکیب جمعیت راسته Diptera در ایستگاه ۴(باداب ترش) در ماه های مختلف

نمودار۴-۳۸- ترکیب جمعیت خانواده Stratiomyiidae در ایستگاه ۴(باداب ترش) در ماه های مختلف

نمودار۴-۳۹- ترکیب جمعیت راسته و خانواده بی مهرگان کفزی ایستگاه ۵(باداب شور) در ماه های مختلف

برای تجزیه وتحلیل کلیه داده ها، ازنرم افزارSPSS 16 Stats Direct و برای رسم نمودارها از برنامهExcel2010 استفاده گردید. داده ها ابتدا جهت اطمینان از نرمال بودن با آزمون Shapiro-wilk بررسی شدند. سپس در صورت نرمال بودن توزیع داده های مورد بررسی، با استفاده از آزمون تجزیه واریانس یکطرفه (Oneway ANOVA) در سطح اطمینان ۹۵%، ابتدا اختلاف کلی بین میانگین ها مشخص و سپس با آزمون دانکن (Duncan)، هر یک از ایستگاه ها از یکدیگر تفکیک گردیدند و در مواقعی که داده ها نرمال نبودند، از آزمون ناپارامتری کروسکال – والیس (Kruskal-Wallis)، استفاده شد.

92

دیدگاهتان را بنویسید