پایان نامه حقوق

بررسی مالکیت منابع آب در حقوق ایران-پايان نامه ارشد حقوق

دانلود پایان نامه

 دانلود پایان نامه

عنوان کامل پایان نامه :

 مالکیت منابع آب در حقوق ایران

قسمتی از متن پایان نامه :

 

. گفتار اول: تعريف آب

آب، منشاء حيات و الفباي عمران و آباداني مي‌باشد. اين اعتبار را آب در طول ادوار تاريخ كسب كرده است. زيرا هر جا كه اثري از آب بوده، حيات نيز پديد آمده و نشانه‌هاي از آن، هم اكنون نيز باقي مانده است.[1]

در كتاب‌هاي حقوقي و منابع فارسي، آب به صورت‌هاي تقريباً مشابه تعريف شده است «آب مايعي شفاف، بي‌مزه و بي بو، كه حيوان از آن مي‌آشامد و نبات بدان تازگي و تري گيرد. و آن يكي از چهار عنصر قدماست كه عبارتند از (آب، آتش، باد و خاك). و در عربي به آن ماء گفته مي‌شود و در قرآن كريم نيز اين واژه مقدس در 43 سوره مباركه به عناوين مختلف ذكر شده است».[2]

بايد گفت كه آب مايه حيات تمامي موجودات گياهي و جانوري بوده و استمرار و دوام و بقاء حيات آنها به آب بستگي دارد. اين مايع زلال از مهم‌ترين آفريده‌ها و مخلوقات خداوند باري‌تعالي مي‌باشد كه به وسيله آن هر موجودي زنده مي‌ماند و گياهان به وسيله آن طراوت خاص مي‌يابند، به گونه‌اي كه بدون آب امكان ادامه زندگي و حيات ميسر نمي‌باشد.

 

1-1-2-1. بند اول: معني لغوي آب

كلمه آب كه از دو حرف الفباء فارسي تركيب يافته در فرهنگ فارسي به اين صورت معني شده است.[3]

«مايعي است شفاف، بي‌طعم، بي‌بو، مركب از دو عنصر اكسيژن و ئيدروژن. نشانه آن در شيمي H2O است» و نيز به معناهاي عصاره، شيره، طراوت، لطافت، صفا، درخشندگي، جلا، طرز و روش، فيض الهي، حقيقت روحاني بكار رفته است.[4]

 

2-1-2-1. بند دوم: آب از نظر طبيعي

آب در طبيعت به اشكال مختلف جامد، مايع و گاز موجود مي‌باشد و وجود آن در ساختمان سلول‌هاي انسان و حيوان و گياه يكي از اجزاء لازم و ضروري است.[5] فرمول شيميايي آن H2O است و در طبيعت به مقدار خيلي زيادي وجود دارد، به طوري كه سطح كرده زمين را پوشانيده، اين عنصر در دماي 100 درجه حرارت (سانتي‌گراد) به جوش مي‌آيد و در صفر درجه يخ مي‌بندد. آب از عوامل عمده فرسايش به حساب مي‌آيد، آب‌هاي طبيعي از جمله آب رودخانه، باران، چشمه، دريا هيچگاه خالص محسوب نمي‌باشند، و با املاح مختلف و آلاينده‌هاي متعدد همراه هستند.[6]

خالص‌ترين و پاك‌ترين منبع طبيعي آب از ميان انواع نزولات آسماني و خدادادي، برف مي‌باشد. چون در باران علاوه‌بر گازهاي محلول در هوا ذرات نامحلول ديگري مثل دي‌اكسيد كربن و كلرور كربن، سولفات كربن، نيترات كربن و آمونياك نيز وجود دارد.

آب‌هايي كه در مناطق كوهستاني قرار دارند تقريباً عاري از اجسام آلي ناخالص مي‌باشند، ولي احتمال دارد در آنها املاح غير آلي وجود داشته باشد، در حالي كه رودخانه‌ها و درياچه‌هايي كه در منطقه دشتي قرار دارند، ممكن است زياد آلوده باشند. آبهايي كه از طبقات زمين گذشته‌اند در نفوذ به طبقات زمين كم و بيش آلودگي خود را از دست داده و تصفيه مي‌شوند، ولي در اين نوع آبها هم املاح غير آلي موجود مي‌باشد.

[1]. ولايتي، سعداله، جغرافياي آب‌ها و مديريت منابع آب، خراسان: انتشارات خراسان، چاپ اول، 1374، 5.

[2]. سرمد، مرتضي، حقوق آب، انتشارات درخشان، سال 1374، ص 15.

[3]. رشيدي، حميد، فرهنگ اصطلاحات حقوقي صنعت آب و برق، تهران: نشر دادگستر، 1378، ص 40 .

[4]. معين، محمد، فرهنگ فارسي، تهران: انتشارات اميركبير، 1382، ص 2.

[5]. سرمد، مرتضي، حقوق آب، ص 20.

[6]. رشيدي، حميد، همان، 1378، ص 63.

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

اهداف تحقیق:

با توجه به کمبود منابع آب در جهان که کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نمیباشد ضرورت تدوین قوانین و مقررات متناسب با شرایط فعلی وآتی کشور جهت شناسایی حدود و ثغور مالکیت منابع آب و مهار بهره برداری غیر قانونی و هدایت نیازها به تامین قانونی آب بیش از پیش احساس میشود. لذا در عصری که عصر بحران منابع آب نامیده میشود ، منابع آب بایستی از لحاظ نوع مالکیت و یا حق استفاده و بهره برداری برخوردار از یک سیستم حقوقی و قانونی برای این موضوعات باشد.

بهره برداری از منابع آب زیر زمینی در برخی از مناطق کشور حائز اهمیت بوده و گرانبهاترین کالا محسوب میشود. لذا ایجاد یک سیستم حقوقی قوی برای مهار بهره براداری غیر قانونی و تعریف شرایط بهتر مقابله با متخلفان یک ضرورت میباشد.از لحاظ کاربردی تعریف الگوهای مناسب از طریق مطالعه تطبیقی در حقوق سایر کشورها میتواند در اعمال و اجرای صحیح قوانین و مقررات مرتبط مفید باشد.

لذا با توجه به تغییر شرایط اقلیمی و محیط زیستی کره زمین اعمال قوانین متناسب برای احیاء یا شناسایی مالکیت منابع آب و استفاده از آن یک ضرورت میباشد.

بدلیل اینکه تاکنون تعریف در خصوص مالکیت منابع آب مشخص و دقیقی ارائه نشده است و همچنین به دلیل اینکه در چگونگی استفاده و بهره برداری از آن میان استفاده کنندگان اغلب نظامات خاصی برقرار نبود، این امر بیشتر مواقع باعث اختلاف و منازعه میان مالکین و متصرفین و استفاده کنندگان منابع آب با همدیگر و یا با وزارتخانه های ذیربط و سازمانهای مربوطه شده است .لذا از اهداف مهم این پژوهش تبین و ارائه راهکارهای قانونی در مورد مالکیت منابع آب است تا ان شأالله مورد استفاده حقوقدانان،محاکم و سازمانهای ذیربط و سایر مراجع قرار گیرد.

92